जनता टाइम्स

२८ बैशाख २०७६, शनिबार ०७:१०

नेकपाको पोलिटब्युरो गठनमा जुट्यो सहमति, यी हुन मापदण्डभित्र परेका नेता


काठमाडौं, बैशाख २७

सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)ले पार्टी एकीकरणलाई पूर्णता दिँदै १४७ सदस्यीय पोलिटब्युरो गठनको टुंगो लगाएको छ। पोलिटब्युरोमा तत्कालीन एमाले र माओवादीको कोटामा परेका सदस्यहरुको नाम टुंगो लागे पनि पार्टीको औपचारिक बैठक बसेर मात्रै सार्वजनिक गरिने भएको छ। अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र प्रचण्डले माधव नेपाल लगायतका नेतासँग छलफल गरेपछि पोलिटब्युरो गठनको सहमति भएको हो ।

सहमति भई पोलिटब्युरोमा रहने नेताको नाम टुंगिएपनि पार्टी अध्यक्षसमेत रहनुभएका प्रधानमन्त्री ओली स्वदेश फर्किएपछि सचिवालय बैठक बैठक बसेर औपचारिक रुपमा पोलिटव्यूरो सदस्यहरुको नाम लिष्ट पारित हुने नेताहरुले बताएका छन ।अध्यक्ष ओली भियतनाम र कम्बोडियाको भ्रमणबाट फर्केपछि पोलिटव्युरो गठन र जनबर्गीय संगठन एकीकरण टुंगो लगाउने बारेमा छलफल भइरहेको एक नेताले बताए ।

केन्द्रीय कमिटीका सबै सदस्यहरुको कार्य विभाजन समेत प्रस्ताव हुनेछ । अध्यक्ष ओली फर्किएपछि बस्ने बैठकमा कार्य विभाजन, पोलिटब्युरो र जनवर्गीय संगठन एकीकरणको प्रस्ताव जाने महासचिव विष्णु पौडेलले बताउनु भएको छ । प्रधानमन्त्री ओली जेठ १ गते स्वदेश फर्किंदै हुनहुन्छ । सम्भव भएसम्म जेठ ३ गते पार्टी एकताको एक वर्ष पुगेका अवसरमा सबै काम सक्ने योजनासहित नेताहरु गृहकार्यमा लाग्नुभएको छ ।

नेकपाभित्र प्रदेश कमिटीका अध्यक्ष र सचिवहरुलाई पोलिटव्यूरो सदस्य बनाउने प्रस्तावमा सहमति नजुटेपछि मापदण्डमा पर्नेहरुमात्रै पोलिटब्युरो सदस्य बन्ने भएका छन् । नेकपाको विधानमा कम्तीमा दुई कार्यकाल केन्द्रीय सदस्य भएकालाई मात्र पोलिटब्युरो सदस्य बनाउने व्यवस्था रहेकाले केही प्रदेश कमिटीका सचिव पोलिटब्युरो सदस्य बन्न पाएनन् । पोलिटब्युरो सदस्यको नामसमेत तय भइसकेकाले अब बैठकले अनुमोदन मात्र गर्न बाँकी छ । वरिष्ठताका आधारमा पोलिटव्यूरो सदस्य छान्दा प्रदेश कमिटीका कतिपय पदाधिकारी पनि समेटिन नसकेको एक नेताले बताए ।

पोलिटब्युरो गठनमा पनि पूर्व एमालेभित्र मापदण्डलाई लिएर अध्यक्ष ओली र बरिष्ठ नेता नेपालबीच पटक–पटक छलफल भएपछि साबिक एमालेका पोलिटव्युरो सदस्यहरु स्वतः हुने र बाँकी सदस्य बरिष्ठताका आधारमा छान्ने सहमति भएको स्रोतले जनाएको छ । बरिष्ठताको मापन कतिपटक केन्द्रीय सदस्य बनेको भन्नेलाई बनाइएको छ । पार्टी एकताभन्दा अघि नै दुईपटक केन्द्रीय सदस्य भइसकेकाहरु मापदण्डमा परेका छन् । पूर्वमाओवादीमा भने कुनै मापदण्डले काम नगर्ने भएकाले तत्कालीन ९९ सदस्यीय सचिवालयका सदस्यमध्येबाट ६५ जना सदस्य छानिने सम्भावना छ । अन्य पार्टीबाट एकता प्रक्रियामा आएकाहरुलाई समेत पोलिटब्युरोमा लैजानुपर्ने अवस्थामा एकाध सदस्य दुवै पक्षबाट थपघट हुनसक्ने स्रोतले जनाएको छ ।

यी हुन मापदण्डभित्र परेका नेता

साबिक एमालेबाट तत्कालीन पोलिटव्यूरको ५९ जना सदस्यबाहेक २३ जना नयाँ थपिने छन । केन्द्रीय सचिवालयमा रहेका नेताहरु केपी ओली, माधव नेपाल, झलनाथ खनाल, वामदेव गौतम, ईश्वर पोखरेल र बिष्णु पौडेल स्वत पोलिटव्यूरो सदस्य हुनुहुनेछ । त्यस्तै स्थायी कमिटीमा रहेका युवराज ज्ञवाली, अष्टलक्ष्मी शाक्य,भीम रावल,घनश्याम भुसाल, प्रदीप ज्ञवाली, पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, गोकर्ण विष्ट, योगेश भट्टराई, मुकुन्द न्यौपाने, शंकर पोखरेल, सुरेन्द्र पाण्डे, किरण गुरुङ, सुवास नेम्वाङ, छविलाल विश्वकर्मा, सत्यनारायण मण्डल, रघुवीर महासेठ, रघुजी पन्त, बेदुराम भुसाल र बिष्णु रिमाल पनि स्वतः पोलिटव्यूरो सदस्य हुनुहुनेछ ।

अनुशासन आयोग, सल्लाहकार परिषद र लेखापरीक्षण आयोगका अध्यक्षहरु अमृत बोहोरा, केशव बडाल र पुष्प कँडले पनि स्वतः पोलिटव्यूरो सदस्य हुनुहुनेछ । तत्कालीन एमालेको पोलिटव्यूरो सदस्य रहेका प्रदीप नेपाल, शेरधन राई, काशिनाथ अधिकारी, राजेन्द्र पाण्डे, गंगालाल तुलाधर, नागेन्द्र चौधरी, प्रकाश ज्वाला, परशुराम मेघी गुरुङ, सोमनाथ प्यासी, अरुण नेपाल, पशुपति चौलागाई, विन्दा पाण्डे, भानुभक्त ढकाल, महेन्द्रवहादुर पाण्डे नेकपामा पनि पोलिटव्यूरो हुनुहुनेछ । त्यस्तै यमलाल कँडेल, राधा ज्ञवाली, रामप्रित पासवान, लालबाबु पण्डित, बिजय पौडेल, श्रीमाया थकाली, कर्णवहादुर थापा, गोकुल घर्ती, गोरखवहादुर बोगटी, गौरा कोइराला, जगत विश्वकर्मा, जगन्नाथ खतिवडा, तुलवहादुर गुरुङ, दलवहादुर राना, वंशीधर मिश्र, भागवत विश्वासी, युवराज कार्की, योगनारायण यादव, सत्रुघन महतो पोलिटव्यूरो सदस्य हुनुहुनेछ ।

यी बाहेक पूर्वएमालेबाट बढीमा २३ जना सदस्य थपिनेछन् । दुईपटक भन्दा बढी केन्द्रीय सदस्य भइसकेका र पाँचौं महाधिवेशनकै केन्द्रीय सदस्य भए पनि हालसम्म पोलिटब्यूरोमा नपुगेहरुमध्येबाट ल्याउने सहमति नेताहरुबीच भएको स्रोतको भनाई छ । यसअघि पोलिटब्युरो सदस्य भएका, तर नवौं महाधिवेशनमा हारेकाहरु पनि सो मापदण्डमा परेका छन् ।नेकपामा ०४९ सालअघि नै केन्द्रीय सदस्य भइसकेका घनेन्द्र बस्नेत, केदार न्यौपाने, देवराज घिमिरे, नरेश खरेल यसपटक पोलिटव्यूरोको सूचीमा प्राथमिकतामा पर्नुभएको छ । त्यस्तै यसअघि पोलिटव्यूरो सदस्य भएका तर एमालेको नवौं महाधिवेशनमा हारेका खगराज अघिकारी, कृष्णगोपाल श्रेष्ठ र धर्मनाथ साह पनि यसपटक पोलिटब्युरोमा प्रस्तावित हुनुहुन्छ ।

यसबाहेक दुईपटक वा सो भन्दा बढी केन्द्रीय सदस्य भएकामध्येबाट कृष्णगोपाल श्रेष्ठ, गुरु बराल, भानुभक्त जोशी, बिजय सुब्बा, केशवलाल श्रेष्ठ, रामचन्द्र यादव, शेरवहादुर तामाङ, राजेन्द्र राई, जीवनराम श्रेष्ठ, ठाकुर गैरे, जयन्ती राई, चूणामणि जंगली विश्वकर्मा, सुशीला नेपाल लगायतको नाम पनि पेश भएको स्रोतका् भनाई छ । स्रोतका अनुसार डा राजन भट्टराई, खिमलाल भट्टराई, सोमप्रसाद पाण्डे, गोमा देवकोटा, श्रीप्रसाद साह, चन्द्रवहादुर शाही, सुजिता शक्य, नजिर मिया लगायतका नेताहरुलाई पनि लैजाने बिषयमा छलफल भएको थियो । पोलिटब्यूरो सदस्य रहने सदस्यहरुको नामबारेमा एकसरो छलफल भए पनि अन्तिम टुंगो भने लागिनसकेको महासचिव पौडेलको भनाई छ ।

पूर्वमाओवादीबाट ६२ जना पोलिटव्यूरो सदस्यमध्ये हाल स्थायी कमिटी तथा सचिवालयमा रहेका १९ जना स्वतः पर्नुहुनेछ । अरु नेताहरुलाई समेट्नेबारेमा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, प्रचण्डले छलफल गरेर तत्कालीन ९९ सदस्यीय सचिवालयभित्रबाट छान्नुभएको छ । यसअघि माओवादीमा धेरै ठूला कमिटी रहेको र बिभिन्न पार्टीबाट आएकाहरुलाई पनि समेट्नुपरेकाले भद्रगोल अवस्था छ ।सचिवालय र स्थायी कमिटीमा रहेका प्रचण्ड, नारायणकाजी श्रेष्ठ, रामवहादुर थापा बदल, टोपवहादुर रायमाझी, अमिक शेरचन, वर्षमान पुन, गिरिराजमणि पोखरेल, जनार्दन शर्मा, देव गुरुङ, गणेश शाह पोलिटव्यूरो सदस्य हुनुहुनेछ ।

त्यस्तै पम्फा भुसाल, लिलामणी पोखरेल, मातृका यादव, अग्नि सापकोटा, ओनसरी घर्ती, लेखराज भट्ट, शक्ति बस्नेत, देवेन्द्र पौडेल, हरिबोल गजुरेल, राम कार्की, हितमान शाक्य, चक्रपाणि खनाल, मणि थापा, जयपुरी घर्ती, नारायण शर्मा, कुलप्रसाद केसी, जयपुरी घर्ती, दीनानाथ शर्मा र तिलक परियार पनि पोलिटब्यूरो सदस्य हुँदैछन् ।त्यसैगरी पूर्वमाओवादीबाट हितराज पाण्डे, विश्वनाथ साह, डिलाराम आचार्य, श्रीराम ढकाल, उर्मिला अर्याल, प्रभु साह, टंक राई, रामचन्द्र झा, रामेश्वर राय यादव, नारायण दाहाल, पासाङ शेर्पा, परशुराम तामाङ, हितबहादुर तामाङ, जगप्रसाद शर्मा, कमला रोक्का, झक्कु सुवेदी, सुरेश आलेमगर, महेश्वर दाहाल, सुर्य सुवेदी पथिक, अमृता थापा, कमल चौलागाई पनि पोलिटव्युरोमा प्रस्तावित हुनुहुन्छ ।

यीबाहेक कालिबहादुर मल्ल, जोखबहादुर महरा, गणेशमान पुन, हरिराज अधिकारी, टंक आङ्बुहाङ, सुरेशुकमार राई, महेश्वर गहतराज, अञ्जना विशंखे, कृष्णध्वज खड्का, शिवकुमार मण्डल, महेश्वर दाहाललगायतका नेता तत्कालीन माओवादीबाट पोलिटब्यूरो सदस्य बन्ने देखिएको स्रोतको भनाई छ ।

यसरी हुँदैछ केन्द्रीय सदस्यको कार्य विभाजन

नेकपाका केन्द्रीय सदस्यहरुको कार्य विभाजन समेत प्रस्ताव गर्न लागिएको छ । कार्य विभाजन नहुँदा सांगठानिक काम हुन नपाएको तथा पार्टी कामले गति नलिएकाले कार्य विभाजन गर्न लागिएको हो । प्रदेश इञ्चार्ज, सहइञ्चार्जसहितका पदाधिकारी बाहेक केन्द्रीय कमिटीका अरु सदस्यको जिम्मेवारी तोकिएको छैन ।अब केन्द्रीय सचिवालय, स्थायी कमिटी, पोलिटब्युरो र केन्द्रीय कमिटीका सदस्यहरुले विभाग र भूगोलको जिम्मेवारी पाउनेछन् । दुवै अध्यक्षको परामर्शमा महासचिव पौडेलले कार्य विभाजनको प्रस्ताव तयार पार्नुभएको छ । ४४१ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटीमा सबै सदस्यहरुलाई कम्तिमा एउटा कार्यक्षेत्रको जिम्मेवारी दिइने भएको छ । ७७ जिल्लामा इन्चार्ज र सहइन्चार्ज गर्दा १६४ जना नेताको व्यवस्थापन हुनेछ ।

जिल्ला इन्चार्ज सकेसम्म पोलिटव्यूरो सदस्यलाई बनाइने र पोलिटव्यूरो सदस्य नभएको ठाउँमा केन्द्रीय सदस्यमध्येबाटै इन्चार्ज र सहइन्चार्ज बनाउने तयारी भइरहेको केन्द्रीय कार्यालय सचिवको भुमिका निर्वाह गर्दै आउनु भएका नेता कृष्णगोपाल श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । त्यस्तै पेशागत तथा विशेष जिल्ला कमिटीहरु र प्रवासका कमिटीहरुमा समेत केन्द्रीय सदस्यबाटै इन्चार्ज र सहइन्चार्ज तोकिने भएका छन् । यसअघि स्थानीय तहको इन्चार्ज समेत केन्द्रीय सदस्यलाई बनाउने भनिएकोमा अब जिल्ला तहबाट तलको इन्चार्ज केन्द्रबाट नपठाइने भएको छ ।

नेकपा स्रोतका अनुसार जिल्ला अध्यक्ष पूर्व एमाले भएको ठाउँमा इन्चार्ज पूर्व माओवादी र पूर्व माओवादी जिल्ला अध्यक्ष भएको ठाउँमा इन्चार्ज पूर्व एमालेबाट बनाइनेछ । यद्यपी कतिपय जिल्लामा यो मापदण्ड लागु नहुने एक नेताले बताएका छन । इन्चार्ज र सहइन्चार्ज पनि पूर्वएमाले र पूर्व माओवादीको मिलाएर बनाउने तयारी छ ।