काठमाडौं, जेठ १ । नेकपा एमालेका स्थायी कमिटी सदस्य एवं सांसद रघुजी पन्तले आफ्नो एजेण्डामा सहमत गराउन भारतले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको भ्रमण पछि सार्दै लगेको बताउनु भएको छ ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द शाहलाई भने उत्तरप्रदेशमा स्वागत गरेर भारतले प्रधानमन्त्रीमाथि भने आफ्नो एजेण्डामा सहमत गराउन दवाव कूटनीति अवलम्बन गरिरहेको पन्तको आरोप छ । सोमबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा बोल्दै सांसद पन्तले प्रधानमन्त्री दाहाल र नेपाल सरकारलाई भारतको सो कूटनीतिको दवावमा नपर्न पनि सचेत गराउनु भयो ।

उहाँले इतिहासमा कहिल्यै पनि पराधिन नभएको नेपाल र त्यस देशका प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणको कार्यसूचिमा देशको शीर निहुँर्याउने, देशलाई अप्ठ्यारोमा पार्ने, नेपालको स्वाभिमान गिराउने कुनै पनि एजेण्डा हुन नहुनेतर्फ पनि गम्भिर ध्यानाकर्षण गराउनु भयो ।

सांसद पन्तले भन्नुभयो, ‘भारतमा नेपालको प्रधानमन्त्रीलाई जान नदिने तर नेपाली जनताले हटाएको राजालाई प्रधानमन्त्रीको सट्टा स्वागत गर्ने र प्रेसर डिप्लोमेसी यो वल्ड डिप्लोमेसीमा चलनचल्तीको शब्द हो । दवावको कूटनीति । के एजेण्डा मेरो पूरा गर्छौ, मेरो एजेण्डा तिम्रो कार्यसूचिमा पर्छ कि पर्दैन ? अनि मात्रै भारतमा म तिमीलाई स्वागत गर्छु भनेर त्यसका लागि दवाव दिन राजालाई भारतमा स्वागत गरियो ।’

एमाले नेता पन्तले नेपालमै बर्वाद पार्ने डिप्लोमेसीमा नलाग्न पनि सुझाव दिनुभयो । ‘म भन्छु सभामुख महोदय, म प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गर्न चाहन्छु–यो प्रेसर डिप्लोमेसीमा नेपालको सरकार पर्नु हुँदैन । नेपालको प्रधानमन्त्री पर्नु हुँदैन,’ पन्तको भनाई थियो । उहाँले नेपाल कहिल्यै कसैको गुलामीमा नपरेको तर भारत परेको भन्दै स्वाभिमानभन्दा ठूलो कुरा अरु हुनै नसक्ने बताउनु भयो ।

‘हाम्रा पुर्खाले यो मुलुक म गर्वका साथ भन्छु–३५ सय वर्ष इतिहास भएको यो मुलुक आजसम्म कहिल्यै पराधिन भएको छैन । तर आजको भारत त ब्रिटिसले एकीकरण गरिदिएको सन् १९४७ पछि बनेको भारत हो,’ पन्तले भन्नुभयो, ‘तर पृथ्वीनारायण शाहले एकीकरण गरेको यो मुलुक, त्यो भन्दा अगाडि मल्लहरुले एकीकरण गरेको यो मुलुक, त्यो भन्दा अगाडि लिच्छवीहरुले एकीकरण गरेको यो मुलुक आजसम्म स्वतन्त्र छ ।’

उहाँले नेपालजस्तो स्वतन्त्र देशको प्रधानमन्त्री भारत भ्रमणमा जाँदा नेपालको हितबाहेक अरु कुनै पनि बिषयमा छलफलसमेत गर्न नमिल्ने बताउनु भयो।

‘यो स्वतन्त्र देशको प्रधानमन्त्रीले भारत भ्रमणमा जाँदा देशका एजेण्डाहरु के हुन, राष्ट्रका एजेण्डाहरु के हुन, नेपाललाई चाहिएको कुरा के हो ? त्यो दवावमा पर्नु पर्छ,’ पन्तले भन्नुभयो, ‘बडा दुखका साथ भन्नुपर्छ सभामुख महोदय, नेपालको असंलग्न परराष्ट्र नीतिले आफ्नो सन्तुलन गुमाउँदै जान थालेको छ । असन्तुलित हुन थालेको छ हाम्रो परराष्ट्र नीति । हाम्रो परराष्ट्र नीति कहिले यता ढल्किन्छ, कहिले उता ढल्किन्छ । देशको स्वाभिमान, देशको आर्थिक आत्मनिर्भरता र आर्थिक स्वतन्त्रता त्यसलाई ध्यानमा राखेर, मुलुकको स्वाभिमानलाई राखेर, देशको सार्वभौमसत्ता र भौगोलिक अखण्डतालाई ध्यानमा राखेर लिपुलेक, कालापानी र लिम्पियाधुरा फिर्ता गर्ने कुरालाई ध्यानमा राखेर, हाम्रो सीमा सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर, हाम्रो आर्थिक स्वाभिमानलाई ध्यानमा राखेर प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण सफल होस् ।’

उहाँले प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणको क्रममा नेपालीको शीर निहुर्याउने काम नहोस भन्दै गम्भीर ध्यानाकर्षण पनि गराउनु भयो । ‘कहिले हुन्छ थाहा छैन । सरेको सरेकै छ । तर पनि म त्यो भ्रमणको सफलताको कामना गर्न चाहन्छु । र, भारत भ्रमणको क्रममा नेपालको शीर निहुँर्याउने, नेपाललाई अप्ठ्यारोमा पार्ने, नेपालको स्वाभिमान गिराउने कुनै पनि एजेण्डा प्रधानमन्त्रीको भ्रमणको कार्यसूचिमा नरहोस् ।’

सांसद पन्तले नेपालको असंलग्न परराष्ट्र नीतिले आफ्नो सन्तुलन गुमाउन थालेको उल्लेख गर्दै दुःख समेत व्यक्त गर्नु भयो ।