एजेन्सी, १९ साउन । शान्तिपूर्ण मृत्यु प्राप्त गर्ने प्रयास गर्नुहोस्
लियोनार्दो दा भिन्चीले एकपटक भनेका थिए –‘जब मलाई लाग्थ्यो कि म बाँच्न सिक्दैछु, तर म मर्न सिकिरहेको थिएँ ।’ लियोनार्डोले भनेका थिए कि तपाईले राम्रो जीवन जिउनको लागि जस्तोसुकै तयारी गर्नुहुन्छ भने बुझ्नुहोस् तपाई वास्तवमा शान्तिपूर्ण र पश्चातापमुक्त मृत्यु मर्नको लागि तयारी गर्दै हुनुहुन्छ। लियोनार्डोको यो भनाइ केवल आफ्नो जीवन योजना र आरामदायी मृत्यु तर्फ अघि बढ्न प्रयास गर्नेहरूको लागि हो।

गल्ती सच्याउन नसकेकोमा पछुतो लाग्छ
तर धेरैजसो मानिसहरूले सही वा गलत के हो भनेर निर्णय नगरी र धेरै कुराहरू बुझ्न नपाई आफ्नो सम्पूर्ण जीवन बिताउँछन्। मृत्यु नजिकिंदै जाँदा मनमा अनेकौं पश्चातापहरू खेल्न थाल्छन् । धेरै कुराहरू राम्ररी गर्न नसक्दा, जीवनसँग कुनै किसिमको सम्झौता गर्न वा कुनै गल्ती सच्याउन नसक्दा पछुताउन थाल्छन्।

कतिपय पश्चाताप धेरै सामान्य
जब समय थियो, उनले ती चीजहरूको कहिल्यै वास्ता गरेनन् र अहिले त्यो समय सकिँदै गएको छ, धेरै कुराहरू पछाडि वा अधूरा भएजस्तो लाग्छ। धेरै पश्चातापहरू धेरै सामान्य हुन्छन् र सबैले मृत्युको समयमा तिनको बारेमा सोच्छन्। त्यसोभए आउनुहोस्, हामी जानौं केही त्यस्ता पश्चातापहरू जुन व्यक्तिको मृत्यु नजिक हुँदा हुन्छ –

परिवार र प्रियजनहरूसँग बढी समय बिताउन नपाएकामा
धेरै मानिसहरू जीवनको हलचलमा यति फँस्छन् कि उनीहरू आफ्नो परिवारसँग समय बिताउन सोच्दैनन्। उनीहरूले परिवारसँगका धेरै खुसीका पलहरू मिस गर्छन्। त्यतिबेला उनीहरुको ध्यान या त आफ्नै प्रगतिमा हुन्छ वा आफ्नै जीवन योजनामा हुन्छ । दुःखको घडीमा मात्रै परिवारको बारेमा सोच्छन् र मृत्युको नजिक आउनु पनि त्यही दुःखको समय हो । तर बितेको समय फिर्ता आउन सक्दैन र उनीहरुको जीवनको अधिकांश समय परिवारविना बिताएकोमा उनीहरुको पश्चाताप हुन्छ ।

आफ्नो शर्तमा जीवन जिउन नपाउनु
विवशता वा कुनै असहायताका कारण धेरै मानिसहरु आफ्नो पूरै जीवन आफ्नै शर्तमा बिताउन असमर्थ हुन्छन् । उनको सम्पूर्ण जीवन सम्झौतामा बित्छ।
न त आफ्नो मनपर्ने कुनै काम गर्न सक्छन्, न आफ्नो कुनै सोख पूरा गर्न सक्छन्, न त पूर्ण जीवन जिउन सक्नेछन् र मृत्युको समयमा धेरै पछुताउँछन्।

आफ्नो शरीर र स्वास्थ्यको ख्याल नगरेकामा
कतिपय मानिसहरु जवान हुँदासम्म न त आफ्नो खानपानको ख्याल राख्छन् न त आफ्नो उर्जा रिचार्ज गर्न स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित कुनै गतिविधि गर्छन् ।
यति मात्र होइन, कतिपय मानिसमा मदिरा, चुरोट, ड्रग्स आदि जस्ता धेरै नराम्रा बानीहरू पनि विकास हुन्छन् । उमेर बढ्दै जाँदा तिनीहरूको स्वास्थ्य र शरीरको क्षमता द्रुत रूपमा घट्दै जान्छ । मृत्युको द्वारमा पुगेपछि आफूले आफ्नो शरीरको ख्याल गरेको भए सायद बुढ्यौली वा मृत्यु यति पीडादायी हुने थिएन ।

आफ्ना भावनालाई दबाउनुको पीडा

धेरै मानिसहरू आफ्नो भावना, आफ्नो मन मारेर बाँच्छन् । तिनीहरू यो गर्छन् किनभने तिनीहरूसँग जोखिम लिने साहस छैन वा तिनीहरू महसुस गर्छन् कि तिनीहरूको भावनाले कसैलाई विचलित गर्नेछ । तिनीहरू भित्रभित्रै घुँडा टेक्छन् तर आफ्नो मनका कुरा कसैलाई बताउन सक्दैनन् । कहिलेकाहीँ तिनीहरू सही समयमा सही भावना व्यक्त गर्न असमर्थ हुन्छन्, जसका लागि तिनीहरू पछुताउँछन्।

रिस र शत्रुतामा अनावश्यक जीवन बर्बाद

कतिपय व्यक्तिहरू आफ्ना साथीहरू वा नजिकका व्यक्तिहरूसँग धेरै लामो समयसम्म रिसाउँछन् । उनीहरु न त एकअर्कासँग कुरा गर्छन् न त सम्पर्कमा नै रहन्छन् । कोही यस्ता पनि हुन्छन् जो सानो सानो कुरामा पनि नराम्रो महसुस गर्छन् र जीवनभर कसैसँग दुश्मनी राख्छन्। त्यतिबेला उनीहरूलाई त्यो कारण ठूलो लाग्छ तर मृत्युको नजिक पुग्दा आफ्नो अहंकारले ती पलहरू गुमाएकोमा दुःख लाग्छ। कोही–कोही अरूसँग नराम्रो व्यवहार गरेकामा पनि पछुताउँछन् ।