नेपाल सुनचाँदी ब्यवसायी महासंघले मूल्य निर्धारण गरेपनि सुन ब्यवसायीले उपभोक्तासँग तोलाकै डेढ लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम असुली गर्ने गरेको तथ्य उजागर भएको छ ।

काठमाडौं, चैत २७ । नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले सोमबार सुनको मूल्य प्रतितोला १ लाख ३६ हजार २ सय रुपैयाँ तोक्यो । महासंघले सो मूल्य तोकेपनि सर्वसाधारणले गहना किन्दा तोलाकै डेढ लाख रुपैयाँभन्दा बढी तिर्नूपर्यो ।

महासंघले तोकेको मूल्यमा व्यवसायीले ज्याला, जर्ती र मुनाफा जोडेर बिक्री गर्दा सर्वसाधारणलाई तोकिएभन्दा निकै बढी खर्च गर्नुपरेको हो । काठमाडौंलगायत सहरी क्षेत्रका सुन व्यवसायीले उपभोक्तासँग १६ देखि १८ प्रतिशत ज्याला–जर्ती जोड्दै आएका छन ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका पूर्वअध्यक्ष तेजरत्न शाक्यका अनुसार स्थानीय बजारमा करिब १२ प्रतिशतसम्म ज्याला–जर्ती जोडेर बिक्री गर्ने गरिएको छ । तर १६ देखि १८ प्रतिशतसम्म लिने गरिन्छ । नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य र भारतको बजारलाई आधार मानेर सुनको भाउ तोक्ने गरिएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारको हकमा ७५ र भारतीय बजारलाई २५ प्रतिशत आधार मानेर नेपालमा मूल्य निर्धारण गर्ने गरिएको पूर्वअध्यक्ष शाक्य बताउनु हुन्छ । त्यसमा १५ प्रतिशत भन्सार शुल्क र १ प्रतिशत नाफा राख्ने गरिएको छ ।

महासंघले यसरी एउटा मूल्य निर्धारण गरे पनि गहना व्यवसायीले थप केही प्रतिशत मूल्य जोडेर बिक्री गर्दै आएका छन । जस्को कारण उपभोक्ता महँगो मूल्य तिर्न बाध्य हुनुपरेको हो । पूर्वअध्यक्ष शाक्यकै भनाइअनुसार सोमबारको भाउमा १२ प्रतिशत ज्याला–जर्ती जोड्दा सर्वसाधारणले एक तोला गहनामा १ लाख ५२ हजार ५ सय ४४ रुपैयाँ तिर्नुपर्छ । १८ प्रतिशतको दरले जोड्दा १ लाख ६० हजार ७ सय १६ रुपैयाँ पर्छ ।

शाक्यका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्य, डलरको विनिमय दर, १५ प्रतिशत भन्सार दर र १ प्रतिशत नाफा राखेर महासंघले बजार मूल्य निर्धारण गर्छ । उक्त मूल्यमा व्यवसायीले थप ज्याला–जर्ती जोडेर गहना बिक्री गर्छन । महासंघले मूल्य निर्धारण गर्दा १ प्रतिशत मुनाफा राखिदिए पनि व्यवसायीले थप केही प्रतिशत मुनाफा असुल्ने गरेका छन । आफूले गरिद गरेको गहना बिक्री गर्दा महासंघले निर्धारण गरेको मूल्यमा बिक्री गर्न उपभोक्ता बाध्य भइरहेका छन ।

गहना क्षेत्रमा मूल्य र गुणस्तरमा मनोमानी रहे पनि सरकारी निकाय मौन बसेको छ । मूल्यका विषयमा वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभाग र गुणस्तरसम्बन्धी गुणस्तर तथा नापतौल विभागले अनुगमन नियमन गर्नेनिकाय हो । यी दुई निकाय ब्यवसायीसँग मिलेर मौन बस्दै आएका हुन । सुन हुनेले किन्ने हुन भन्दै ब्यवसायीसँग मिलेर यी बिभाग कानमा तेल हालेर बसेको आरोप छ ।

पछिल्ला दिनमा सुनको मूल्यले दिनदिनैजसो नयाँ–नयाँ कीर्तिमानी बनाउँदै गएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा भइराखेको उत्तारचढावले यहाँ पनि कीर्तिमानी बनाएको महासंघले जनाएको छ । महासंघले सोमबार प्रतितोला १ लाख ३६ हजार २ सय रुपैयाँ मूल्य तोक्दा कीर्तिमानी मूल्य बनेको हो । आइतबार प्रतिऔंस २ हजार ३ सय ३० अमेरिकी डलरमा कारोबार भएको सुन सोमबार १२ डलर बढेको हो ।

शुक्रबार मात्रै अमेरिकी बजारमा प्रतिऔंस सुन ५३ डलरले बढ्यो । बिहान २ हजार २ सय ७७ डलरमा कारोबार भएको सुन बजार बन्द हुँदा २ हजार ३ सय ३० डलर पुग्यो । सोही कारण आइतबार नेपाली बजारमा प्रतितोला १ लाख ३५ हजार ६ सय रुपैयाँ पुगेको पूर्वअध्यक्ष शाक्यको भनाई छ । उहाँका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सोमबार प्रतिऔंस सुन २३४२ डलर पुग्यो । एकै दिन प्रतिऔंस १२ डलरले मूल्य बढ्दा यहाँ १ लाख ३६ हजार २ सय रुपैयाँ पुगेर नयाँ रेकर्ड कायम भयो ।

शाक्य सुनको मूल्य अझै बढने बताउनु हुन्छ । उहाँका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिऔंस सुन २५ सय डलर पुग्ने अनुमान छ । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिऔंस २५ सय डलर हुँदा यहाँ महासंघको मूल्य प्रतितोला १ लाख ५० हजार पुग्नेछ । त्यति बेला सर्वसाधारणले खरिद गर्ने मूल्य १ लाख ८०/८५ हजार रुपैयाँसम्म पुग्ने देखिन्छ ।

आज छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला १ लाख ३६ हजार ३ सय रुपैयाँ कायम भएको छ । नेपाल सुनचाँदी ब्यवसायी महासंघका अनुसार आज तेजावी सुनको मूल्य प्रतितोला १ लाख ३५ हजार ६ सय ५० रुपैयाँ रहेको छ भने चाँदी प्रतितोला १६ सय ८५ रुपैयाँमा कारोवार भइरहेको छ ।