Untitled Document

रातको पर्वाह नगरी हजारौं दर्शकसामु जिब्रो छेडेर टोलटोलमा यसरी घुमे बालकराम : हेर्नाेस १४ तस्विर

रमेश गिरी/भक्तपुर

भाद्र शुक्लपक्ष पूर्णिमाको दिन गएराती ८ बजे मध्यपुरथिमि नगरपालिका दिगु भैरव मन्दिरको मण्डपमा मध्यपुर थिमी–५, चोडेका ४० वर्षीय बालकराम श्रेष्ठले जिब्रो छेड्नु भएको छ । २०६३ सालदेखि रोकिएर गतवर्षदेखि सुरु भएकोे थिमीको जिब्रो छेड्ने जात्रालाई निरन्तरता दिन यसवर्ष उहाँले हजारौ मानिसको अगाडि जिब्रो छेडेर टोल टोलको परिक्रमा गरि जात्रा मनाईएको हो ।

जिब्रो छेडाउने व्यक्ति मध्यपुर थिमीको श्रेष्ठ थरकै हुनुपर्ने प्रचलन अनुसार चेंया पुन्हिया मेय प्वा : खनेगु जात्रा व्यबस्थापन समितिको संयोजनमा जात्रामा मनाईएको हो । जिब्रो छेड्नु अघि थिमी लाय्कुका नायो पमाहरु गई हनुमान ढोका लाय्कु ९दरबार०बाट राजाको चिनो (खड्ग) लिएर आएको केहिबेर पछि जिब्रो छेडिएको थियो ।

दिगु भैरव मन्दिरको मण्डपमा जिब्रो छेडाएर मानन्धर थरका व्यक्तिहरुले बालेको यास्मता ९लामो तीनवटा बत्ती० अघि–पछि राखी जिब्रो छेडाउने व्यक्ति बालकले चन्द्राकारको मसालजस्तो बनाइएको भ्वाय् अर्थात महाद्विप बोकेर नगरपरिक्रमा गर्नुभएको छ ।

जिब्रो छेडाएर नगरपरिक्रमा गरिसकेर बालकुमारी मन्दिरमा आएर सियो निकालेर मन्दिरकै खम्बामा गाडेपछि जात्रा सम्पन्न भएको हो । विगतमा यसदिन एकैपटक २७ जनासम्मले जिब्रो छेडाएको इतिहास उल्लेख भएको र यो जात्रालाई धेरै वर्ष पहिला पशुपति, गुहेश्वरीदेखि चाँगुनारायणसम्म लैजाने गरेपनि अहिलेभने थिमि बिभिन्न टोल घुमाउँने गरेको समितिका सचिव हरिसुन्दर श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

जिब्रो छेडाएर प्वाल बनेको जिब्रोमा बालकुमारी मन्दिरको माटो लगाए घाउ निको हुने र त्यसमा अन्य औषधि लाउनुनपर्ने जनविश्वास रहेको छ । जिब्रो छेडाउँदा दैवी शक्ति प्राप्त हुने विश्वास रहेको उहाँले बताउनुभयो । जिब्रो छेडाउनु भएका बालकले भन्नुभयो–“कृष्ण नानिचा श्रेष्ठले तीन पटकसम्म जिब्रो छेडेकाले आफू पनि यो जात्रा नरोकियोस र निरन्तरता पाओस भनेर जिब्रो छेडेको हुँ ।”

स्थानीय युवाको पहलमा गतवर्ष बालकुमारीका २९ वर्षीय वीरेन्द्रभक्त गजु श्रेष्ठले जिब्रो छेडेर जात्रा संचालन गरेको र यसवर्ष आफ्ना पिताको आशोच बारेकाले वीरेन्द्रभक्तले जिब्रो छेडन नहुने भएपछि बालकले जिब्रो छेडाएर जात्रालाई निरन्तरता दिनुभएको हो । जात्राका लागि कर्मी नाय रामभक्त नकर्मीले फलामको १० ईन्च लामो सियो बनाएर करिब ४५ दिन तेलमा डुबाएर राखिएको थियो ।

२५ वर्षअघिदेखि बन्द भएर लोप हुने अबस्थामा पुगेको यो जात्रा कृष्ण नानीचा श्रेष्ठले २०५२, ०५७ र ०६३ मा गरी दस वर्षमा तीनपल्ट जिब्रो छेडाउनु भएको थियो । स्थानीय युवाले समिति नै बनाएर जात्रा जोगाउँने अभियान संचालन गरेपछि गतवर्षदेखि यो जात्रा सुरु भएको हो ।

स्थानीयले बताएको किम्बदन्ती अनुसार प्राचीनकालमा भूत–प्रेत, पिशाच, ख्याक तथा कङ्काल (बउचा) ले थिमीका मानिसलाई धेरै दुःख दिए । यिनीहरुलाई तान्त्रिक बिधिबाट पक्रेर जिब्रो छेडी नगर परिक्रममा गरेपछि दुःख दिन छोडेको र यो जात्रा संचालन गरेपछि देशमा भूतप्रेतले दुःख नदिने, रोग, अनिकाल, अनावृष्टि, अतिवृष्टि, महाभूकम्पको भय नहुने जनविश्वास रहेकोे २०६३ मा जिबो छेडाउनु भएका कृष्ण नानीचा श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

जिब्रो छेडाउने व्यक्तिले आठ दिनअघिदेखि बालकुमारी मन्दिरमा ‘मु पूजा’ (मन्दिरको चारैतिर पर्दाले छोपेर गर्ने पूजा) गर्ने प्रचलन छ । आठ दिनअघिदेखि एक छाक मात्र खाएर शुद्ध भईबस्नु पर्ने, पशुपन्छीलाई छुन नहुने, जिब्रो छेडाउने एकदिन अघिदेखि श्रीमतीको अनुहार हेर्न समेत नहुने उहाँले बताउनुभयो । त्यस्तै जात्राको चार दिनअघिदेखि लगातार सम्पूर्ण परिकार बनाई नगरका मानिसहरुलाई भोज खुवाईएको थियो । जिब्रो छेडाउन थिमीमै बनाएको माटोको पाला, सुपारी, जिउँदो माछासहित दिगु भैरव मन्दिरमा पूजा गरिएको थियो ।

जिब्रो छेड्ने जात्रा सञ्चालन गर्न करिब ७ लाख रुपैया खर्च हुने अनुमान गरिएकोमा नगरपालिकाले समेत आर्थिक सहयोग गरेको छ । यो जात्राका लागि गतवर्ष १ लाख रुपैया सहयोग गरेको मध्यपुरथिमी नगरपालिकाले यसवर्ष भने ३ लाख ५० हजार रुपैया सहयोग गरेको मध्यपुरथिमि नगरपालिकाका प्रमुख मदनसुन्दर श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो । नपुग रकम चन्दा दाता स्थानीयबातट संकलन गरिने भएको छ ।

     

September 26, 2018मा प्रकाशित

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *