एजेन्सी, २७ असोज । साउदी अरबले लामो समयदेखि महिला अधिकारका सम्बन्धमा आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय छवि परिवर्तन गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । महिलाले ड्राइभिङ लाइसेन्स र मतदानको अधिकार पाएको धेरै समय बितिसकेको छैन । अब खाडी मुलुकले अर्को ऐतिहासिक निर्णय गरेको छ । अब महिलाले ‘मेहरम’ वा पुरुष साथीबिना हज वा उमराह गर्न पाउनेछन् । साउदीको राजधानी रियादले सोमबार यो घोषणा गर्दै विश्वभरका तीर्थयात्रीहरूमा लागू हुने बताएको छ ।

अहिलेसम्म महिला र बालबालिकालाई ‘मेहरम’ गरेर मात्र हज गर्न अनुमति दिइएको थियो । मेहराम पुरुष साथी हुन् जो सम्पूर्ण हजको समयमा महिलासँग बस्छन् । कतिपय अवस्थामा ४५ वर्षभन्दा माथिका महिलालाई मेहरम बिना नै हज गर्न अनुमति दिइएको छ ।

तर यो निर्णय साँच्चै सबै महिलाहरूको लागि ऐतिहासिक छ। साउदी अरेबियाका हज र उमराह मन्त्री तौफिक अल रबियाले भने, ‘अब महिला मेहराम बिना नै उमरा गर्न आफ्नो देशमा आउन सक्नेछन्।’ यो आदेशले साउदी अरबको दशकौं पुरानो अभ्यासलाई अन्त्य गरेको छ। तर, तीर्थयात्रामा सामेल हुने महिलाहरूको ठूलो समूहसँग हज वा उमराह गर्ने महिलाहरूलाई पहिले नै यो अनुमति दिइएको छ।

हज र उमरा बीच के फरक छ ?
साउदी धर्मगुरुहरूले हज वा उमराहको समयमा महिलाहरूले आफ्नो साथमा मेहरम राख्नु आवश्यक रहेको बताएका थिए। अर्कोतर्फ, अन्य मुस्लिम विद्वानहरू यस विषयमा फरक धारणा राख्छन्। वर्षमा एक पटक हुने हजलाई इस्लाम धर्मको पाँचौं स्तम्भ मानिन्छ ।

यो भनिन्छ कि प्रत्येक मुस्लिमले आफ्नो जीवनमा कम्तिमा एक पटक हज गर्नुपर्दछ जबकि उमराह वर्षको कुनै पनि समयमा गर्न सकिन्छ।

साउदी अरबमा महिलाको भाग्य कसरी परिवर्तन भयो ?
साउदी अरेबियाले अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ता र पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्न महिलाहरूको स्थिति परिवर्तन गर्दैछ। त्यसैले देशमा महिलाले आधारभूत अधिकार पाएको धेरै समय बितिसकेको छैन ।

१९५५ मा यहाँ केटीहरूको लागि पहिलो विद्यालय खोलियो र १९७० मा केटीहरूले पहिलो विश्वविद्यालय पाए । सन् २००१ मा पहिलो पटक महिलालाई परिचयपत्र दिइएको थियो । सन् २००५ मा जबर्जस्ती विवाह गर्ने प्रथा अन्त्य भएको थियो ।

सन् २०१५ मा महिलाले मतदान गर्ने अधिकार पाएका थिए भने २०१८ मा पहिलो पटक महिलालाई ड्राइभिङ लाइसेन्स दिइएको थियो ।