काठमाडौं, असोज २९ । भदौ २४ को साँझ काठमाडौंको मुटुमा आगो झरेको थियो — न केवल भवनमा, तर सेवाभाव बोकेका सयौँ ट्राफिक प्रहरीहरूको जीवनमा पनि। सामाजिक सञ्जाल बन्द र भ्रष्टाचारविरुद्ध सुरु भएको जेनजी आन्दोलनको भीडले नियन्त्रण गुमाउँदा राजधानीका सडक प्रहरीहरू प्रत्यक्ष निशानामा परे। हातमा हतियार थिएन, केवल सिटी र ट्राफिकको पोशाक थियो। तर त्यही पोशाक लुटियो, तिनै हातमाथि लाठी बजाइयो। दुई ट्राफिक प्रहरीको मृत्यु भयो, २१ जना घाइते भए।

ट्राफिक प्रहरी कार्यालयभित्रै हुँदा साँझपख भीडले आगो लगायो। क्षणभरमै भवन डढ्यो, कागजातहरू खरानी भए, सवारी साधनहरू सल्किए। एसएसपी नवराज अधिकारी र एसपी दीपक गिरीको टोलीसहितका प्रहरीहरू कार्यालयमा थिए, तर भीडको उग्ररूपले नियन्त्रण बाहिर गयो। ज्यान बचाउन ट्राफिक प्रमुखसहितको टोलीले टुकुचा खोलामा हाम फाल्यो। बर्दी भिज्यो, जीवन जोगियो, तर सेवा भाव कहिल्यै निभेन।

अहिले पनि ती ट्राफिक प्रहरीहरू सडकमा छन् — कतिपय चप्पलमा, कतिपय सादा पोशाकमै। जलेकै भवनमा अस्थायी डेरा बनेको छ। ट्राफिक कार्यालयका ३७ युनिट खरानी भए, ८० हजारभन्दा बढी कागजात जले, ६० मोटरसाइकल र २६ गाडी जल्न पुगे। कार्यालयसँगै राखिएका सर्वसाधारणका ३४० मोटरसाइकल पनि जले वा चोरी भए। राजधानीमा जडान गरिएका ७२ ट्राफिक लाइटमध्ये नौवटा मात्र बाँकी छन्।

तर प्रहरीहरूको हिम्मत बाँकी छ। “हामीले खोलामा हाम फालेर ज्यान बचायौँ, तर जिम्मेवारी भने फाल्न सकेनौँ,” ट्राफिक कार्यालयका प्रवक्ता एसपी नरेशराज सुवेदी भन्नुभयो, “भोलिपल्टैबाट सडकमा फर्कियौँ — बर्दी छैन, जुत्ता छैन, तर सेवा रोकिँदैन।” काठमाडौं उपत्यकाका १,६०० ट्राफिक प्रहरी अहिले पुनः ड्युटीमा फर्किएका छन्। जलेका भवन र कार्यालयहरूको पुनर्निर्माण सुरु छ। नेपाल प्रहरीको सहयोगमा आंशिक जलेका भवनहरूमा अस्थायी बसोबास भइरहेको छ। शिशु स्याहार केन्द्रको भवनमा कन्ट्रोल रुम बनाइएको छ, स्काइ दरबार पार्टी प्यालेसमा ब्यारेक। खरानीभएका कार्यालयहरूमा अहिले फेरि सिटी बज्दैछ, सडकको ट्राफिक पुनः व्यवस्थापनमा लागेको छ। तर चुनौती केवल भौतिक छैन — मनोबलको पनि हो। बर्दी खोसिएको अपमान, जलेको कार्यालय र सहकर्मीको मृत्युले प्रहरीहरूको आत्मबल हल्लिएको छ। त्यसलाई पुनर्जीवित गर्न प्रशासनले विभिन्न मनोबलवृद्धि कार्यक्रम थालेको छ — मनोरञ्जनात्मक क्रियाकलापदेखि चलचित्र प्रदर्शनसम्म। “हामी हारेका छैनौँ, अझ दृढ भएका छौँ,” सुवेदी भन्नुहुन्छ, “सडक फेरि सुरक्षित बनाउने जिम्मा हामीकै हो।”

सडकमा ट्राफिक प्रहरीहरूको उपस्थितिले फेरि जनजीवन सामान्य बन्दैछ। स्थानीय तह र नागरिक संस्थाहरूले ट्राफिकलाई सहयोग गरिरहेका छन् — नयाँ सीसीटीभी जडानदेखि कार्यालय पुनर्निर्माणसम्म। भदौ २४ को आगोले बर्दी र भवन जले, तर सेवाको भावना निभाउन सकेन। टुकुचाको खोलामा हाम फालेर बाँचेकाहरू आज पनि सडकमा उभिएका छन् — सायद पहिलाभन्दा अझ दृढ भएर, अझ नजिक भएर जनतासँग।