एजेन्सी, ४ भदौं । आजका नसुनेका कथाहरूमा, एक महिलाको बारेमा कुरा गर्नु गलत हुनेछैन जसलाई ‘मस्तिष्ककी सुन्दर’ भनिन्छ। जो एक अमेरिकी अभिनेत्री थिइन, जसको नाम हेडी लामर हो।

हेडीको नाम हलिउडका सबैभन्दा सुन्दर अभिनेत्रीको सूचीमा थियो तर उनको बाल्यकालदेखि नै प्रविधिको दुनियाँमा गहिरो रुचि थियो। सन् १९४१ मा दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा उनले सञ्चारको यस्तो प्रविधि पत्ता लगाइन् जसको मद्दतले आज हामी वाइफाई ब्लुटुथ र जीपिएस प्रयोग गर्न सक्षम छौं।

हेडीको यो आविष्कारलाई त्यतिबेला विशेष ध्यान दिइएन, तर दशकौंपछि जब यसको महत्व बुझियो, उनलाई विज्ञानको संसारको ओस्कार प्रदान गरियो, जुन उनी पहिलो महिला हुन् । हेडी जति सफल भइन्, उनको व्यक्तिगत जीवन त्यति नै दुःखी थियो ।

६ वटा विवाह गदाए पनि असफल हुनु र ३ छोराको मायासमेत उनले पाइनन् । एक्लोपनमा जीवन बिताउदै उनले संसार छाडिन् ।

प्राविधिक कुराहरू सानैदेखि बुबाबाट सिकेकी
हेडी लमार (इवा मारिया किस्लर) को जन्म ९ नोभेम्बर १९१४ मा भियना, अस्ट्रियामा भएको थियो । उनकी आमा गुट्रुड पियानो बजाउने थिए र बुबा एमिल किस्लर एक सफल बैंकर थिए, जसको टेक्नोलोजीमा ठूलो चासो थियो। हेडीले आफ्नी आमाबाट कलाका सीपहरू विरासतमा पाएकी थिइन् , भने बुवाबाट प्रविधि र विज्ञानका विषयमा सिकिन् ।

हेडीका बुबाले उनलाई दैनिक हिडाउन लैजान्थे र बाटोमा देखेका सबै कुराको प्रविधी बताउँथे । जब बुबा आविष्कारमा संलग्न हुन्थे, हेडेले पनि उनीसँग सिक्नु. गर्थिन । सिक्ने रहर यस्तो थियो कि कहिले बल्ब खोल्थिन त कहिले साउन्ड बक्सको खोलेर बुझ्ने गर्थिन ।

१२ वर्षको उमेरमा सौन्दर्य प्रतियोगिता जितिन्
बाल्यकालदेखि नै सुन्दरी हेडीलाई नाटक र अभिनयमा रुचि थियो । उनले १२ वर्षको उमेरमा भियनामा भएको सौन्दर्य प्रतियोगितामा भाग लिएकी थिइन् । त्यसको उपाधि जिते त्यसलगत्तै हेडीले अभिनयको कक्षा लिन थालिन।

आमाको नामको नक्कली चिठ्ठी लिएर फिल्ममा आइन्
हेडी फिल्ममा काम गर्न यति उत्सुक थिइन कि एक दिन उनले आफ्नी आमाको नाम नक्कली पत्र तयार गरिन र साशा फिल्म प्रोडक्सन पुगिन। आमा एक सफल पियानो वादक थिइन् । त्यसैले फिल्मले हेडीलाई स्क्रिप्ट गर्लको रूपमा काममा राख्यो। प्रतिभाका कारण उनले १९३० का चलचित्र ‘मनी अन द स्ट्रिट’ र ‘स्टोर्म इन ए वाटर गर्ल’ मा अतिरिक्त भूमिका पाएकी थिइन् ।

निर्माता म्याक्स रेनहार्टले फिल्म ‘द वीकर सेक्स’ मा हेडीलाई कास्ट गरे जुन निकै सफल भयो । प्रदर्शनसँग खुसी, म्याक्सले हेडीलाई बर्लिनमा ल्याए। बर्लिन आएपछि उनले अन्य प्रोडक्सन हाउसका फिल्ममा समेत काम गरिन् ।

१८ वर्षका ेउमेरमा दिएको नग्न दृश्यले संसारभर चर्चा
१९३३ मा, केवल १८ वर्षको उमेरमा, हेडी फिल्म ‘एक्सटेसी’ मा देखा परिन् । उनले सो फिल्ममा जवान श्रीमतीको भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन् । फिल्ममा उनको धेरै नग्न र अश्लील दृश्यहरू देखाइएको थियो। एकातिर फिल्म निकै हिट भयो भने अर्कोतिर यसको चर्को आलोचना पनि भयो ।

नग्न दृश्य खिच्न इन्कार गर्दा निर्देशकले सम्झौता तोड्ने धम्की दिए
हेडीले स्क्रिप्ट नपढेरै सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेकी थिइन् । सुटिङको क्रममा जब निर्देशकले हेडीलाई सबै लुगा फुकाल्न भने, तब उनी डराएर मानिनन् । हेडीले आफू नग्न दृश्य नदिने बताइन् । निर्देशकले उनलाई फिल्म छोडेमा सुटिङ गरिएका सबै दृश्यको पैसा तिर्नुपर्ने सम्झौता सम्झाए ।

निर्देशकले उनलाई सबै दृश्य टाढाबाट खिचिएकाले आत्तिनुपर्ने अवस्था नरहेको बताए । हेडी सहमत भइन्। प्रागमा फिल्मको प्रिमियर हुँदा हेडी पनि उपस्थित थिइन् । प्याक प्रिमियरमा उनले आफ्ना नग्न क्लोज–अप शटहरू देख्दा उनले आँसु थाम्न सकिनन्। उनी निर्देशकसँग निकै रिसाएकी थिइन्, चिच्याइन्, तर यो दृश्य मानिसहरूले हेरिसकेका थिए ।

निर्मातामाथि ठगी गरेको आरोप
विवाद बढ्दै गएपछि हेडीले निर्माताहरूले छल गरेर उच्च शक्तिको टेलिफोटो लेन्स लगाएर यी दृश्यहरू बनाएको स्पष्ट गरिन्् तर फिल्मसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूले यो दाबीलाई अस्वीकार गरे। निर्देशकले भने कि हेडीलाई छायांकनको समयमा थाहा थियो कि दृश्यहरू क्लोज–अप हुन् ।

अस्ट्रियाको तेस्रो धनी व्यक्ति सुन्दरतामा कायल भए
बोल्ड दृश्यका कारण हेडीको तस्विर सेक्स सिम्बोल बनेको थियो । हिट फिल्म दिएपछि हेइडी लामारका फ्यानको संख्या बढ्दै गयो । यी मध्ये एक फ्रेडरिक मण्डल थिए, जो अस्ट्रियाका तेस्रो धनी व्यक्ति थिए। फ्रेडरिक अस्ट्रियाली सेनालाई हतियार आपूर्ति गर्थे। उनको आकर्षण र समृद्धिले हेडीलाई पनि असर गर्यो र उनीहरू दुवैले विवाह गर्ने निर्णय गरे।

हेडीका आमाबाबु तिनीहरूको विवाहको विरुद्धमा थिए, किनकि फ्रेडरिक इटालियन नेता बेनिटो मुसोलिनी र एडोल्फ हिटलर जस्ता व्यक्तिहरूसँग सम्बन्धित थिए, जबकि हेडीको परिवार उनी र जर्मन सरकारको विरुद्धमा उभिएकाहरूसँग थियो।

हेड आफ्नै घरमा कैद
हेडीले परिवारको विरुद्धमा गएर फ्रेडरिकसँग विवाह गरिन्। हेडी त्यतिबेला १८ र फ्रेडरिक ३३ वर्षका थिए । बिहेपछि दुई फरक देशका एकअर्काको विरुद्धमा उभिएका चर्चित व्यक्तिहरू आ–आफ्नो घरको ल्याभिस पार्टीमा सहभागी हुन जान्थे ।

हेडीको घरमा धेरै पैसा र विलासी जीवन थियो तर श्रीमानको दबाबका कारण उनी निसास्सिएकी थिइन् । उनलाई न त गरगहना राख्न न त घरबाट बाहिर निस्कन दिइन्थ्यो । यदि उनी कसैसँग फोनमा कुरा गर्थिन भने, श्रीमानले सबै रेकर्डिङ सुन्थे।

आक्रोशित श्रीमानले हेडीका बोल्ड फिल्मका क्यासेट किने
फिल्ममा अभिनय गर्न प्रतिबन्ध लागेपछि हेडेलाई घरमै कैदी बनाएर राखिएको थियो । हेडीका बोल्ड दृश्यहरू देखेर फ्रेडरिक यति रिसाए कि उनले हेडीका फिल्मका सबै क्यासेटहरू किनेका थिए। हेडेको स्वतन्त्रता लगभग सकिएको थियो। जब स्थिति खराबबाट खराब हुँदै गयो, हेडीले घरबाट भाग्ने निर्णय गरिन्।

घरबाट भाग्नका लागि कामदारलाई ड्रग्स दिइयो
यसका लागि हेडीले केही दिन फ्रेडरिकको कुरा पालन गरिन् र कामदारहरूको सहयोगमा एक एक गरी गहना बेचेर पैसा जम्मा गरिन्। एक पार्टीको लागि, हेडीले सबै गहनाहरू सँगै लगाउन आफ्नो पतिको अनुमति लिइन् । सोही पार्टीमा हेडीले एक युवतीलाई लागुऔषध खुवाइन् र मौका मिल्ने बित्तिकै उनको लुगा लगाएर घरबाट भागिन् ।

हेडीको नोकर्र्नीले उनलाई पत्र लेखेर भन्छिन् ् कि फ्रेडरिक उसलाई खोज्दैछ, तर यसका बावजुद, हेडीले आफूलाई लुकाउनुको सट्टा संसारमा देखा पर्ने निर्णय गरिन् । अन्ततः फ्रेडरिकले पनि सम्बन्धविच्छेद गर्न सजिलो भएको बताए ।

बाध्यतामा पनि हलिउडको सबैभन्दा ठूलो स्टुडियोको प्रस्ताव अस्वीकार गरिन्
१९३७ मा, हेडी लन्डन आइन् र एमजीएम स्टुडियोका लुइस बी मेयरलाई भेटिन् । एक्स्टेसी फिल्मबाट सेक्स सिम्बल बनेकी हेडीलाई काममा लगाउन लगभग असम्भव थियो । तर सुन्दरताले प्रभावित भएर लुइसले उनलाई हप्ताको १२५ डलर शुल्कमा सम्झौता प्रस्ताव गरे, तर हेडीले अस्वीकार गरिन् । लुइस अमेरिका जाँदै थिए।

जब हेडीले थाहा पाइन् कि सम्झौता आफ्नो हातबाट बाहिर गइरहेको छ, उनले त्यही जहाजमा चढ्ने निर्णय गरिन् जुनमा लुइस फर्किदै थियो। जहाजका सबै टिकट बिक्री भइसकेका थिए । एक प्रतिभा स्काउटको सहयोगमा, हेडी १४ वर्षीया पियानो खेलाडीको हजुरआमाको रूपमा पोज गर्न सहमत भइन्, र उनले जहाजमा ठाउँ पाइन् । हेडीको जहाजमा चढने तरिकाबाट लुइस धेरै प्रभावित भए।

जहाजमा रहेका सबै हेडीप्रति आकर्षित भएको देखे । प्रभावित, लुइसले उनलाई हप्ताको ५०० डलर शुल्कमा हस्ताक्षर गरे । बोल्ड फिल्मको बदनामी लुकाउन लुइसले उनको नाम इभा मारियाबाट हेडी लामार राखे। १९३८ मा, एमजिएम स्टुडियोले हेइडीलाई संसारको सबैभन्दा सुन्दर युवतीको रूपमा प्रचार गर्यो।

हेडी सन् १९३८ को फिल्म अल्जियर्सबाट हलिउड स्टार बनिन्, जसको सुन्दरताको चर्चा विश्वभर भयो । केही वर्षसम्म हिटमा हिट फिल्म दिँदै हेडी स्टार बनिन् तर उनको छवि सौन्दर्य र प्रलोभनका लागि फिल्ममा लिइने अभिनेत्रीको बन्यो ।

फिल्म फ्लप भयो, करियर बर्बाद भयो र फिल्म हातबाट बाहिरियो
निर्माण गरिएका फिल्महरू फ्लप भएपछि हेडेले फेरि एमजीएम स्टुडियो फिल्महरूमा काम गर्न थालिन, तर पछि उनका फिल्महरू पटक–पटक फ्लप भइरहेका थिए। सन् १९६६ मा मम्मी डेडको सुटिङको क्रममा हेडी नर्भस भएर थकानका कारण सेटमै ढलिन् । जसका कारण उनी फिल्मबाट बाहिरिइन् ।

गोप्य सञ्चार प्रणाली आविष्कार गरियो
जब चलचित्रहरू दुर्लभ भए, हेडीले आफ्नो खाली समयमा नयाँ प्रविधिहरू खोज्न थालिन् । यो दोस्रो विश्वयुद्ध सुरु भएको समयको कुरा हो ।

युद्धको समयमा, नौसेनाले पनडुब्बीहरूद्वारा फायर गरिएका टार्पेडोहरूलाई निर्देशन गर्न अडियो उपकरणहरू प्रयोग गर्‍यो, तर यसको माध्यमबाट पठाइएको सन्देशलाई एन्टेना मार्फत पठाइएको हुनाले शत्रुले सजिलैसँग डिकोड गरेको थियो।

हेडीले समस्या बुझिन् र आफ्नो साथी जर्ज एन्थिलको सहयोगमा गोप्य रूपमा सिपाहीहरूलाई सन्देश पठाउन सक्ने उपकरण बनाइन्। यो फ्रिक्वेन्सी हपिङ स्प्रेड स्पेक्ट्रम उपकरण थियो, तर त्यस समयमा अमेरिकी नौसेनाले उनको आविष्कारलाई अस्वीकार गर्यो ।

हेडेले आविष्कारलाई पेटेन्ट गरेकी थिइन्, तर नौसेनाले स्वीकार नगरेपछि उनको पेटेन्टको म्याद सकियो । आज उही प्रविधि ब्लुटुथ, वाइफाई र जिपिएस देखि वायरलेस फोन सम्म सबै कुराको लागि प्रयोग गरिन्छ।

मानिसहरूले विश्वास गर्थे कि हेडी एक सुन्दर महिला मात्र थिइन् जो टेक्नोलोजी तिर जोशका साथ झुकाव राख्थिन्, तर उनको एउटा आविष्कारले आज लगभग सबैको जीवनलाई सजिलो बनाइदिएको छ ।

दुर्भाग्यवश, हेडीले निर्धारित समयमा यसको प्रशंसा र श्रेय पाइनन्। उनले १९४१ मा गरेको आविष्कारको लागि उनले ५६ वर्ष पछि १९९७ मा श्रेय प्राप्त गरिन, जब उनले आविष्कार सम्मेलनहरू BULBIE Ganas Spirit of Achievement Award प्राप्त गरिन्।

६ वटा विवाह गरिन् तर एउटा पनि ५–७ वर्षभन्दा बढी टिकेन
हेडेले १९३७ मा फ्रेडरिकबाट अलग भएको दुई वर्षपछि १९३९ मा पटकथा लेखक र निर्माता जीएन मार्कीसँग विवाह गरिन। १९३९ मा, दम्पतीले एक छोरा, जेम्स लामर मार्कीलाई धर्मपुत्र ग्रहण गरे । सन् १९४१ मा विवाह टुट्यो र दुई वर्षपछि हेडीले जोन लाउडरसँग विवाह गगरिन। यस विवाहबाट, दम्पतीले दुई थप बच्चाहरू, डेनिस र एन्थोनीलाई जन्म दिए।

यो विवाह पनि केही वर्षमै टुट्यो, त्यसैले हेडीले चौथो पटक नाइटक्लबका मालिक अर्नेस्ट स्टाउफरसँग विवाह गरिन्, जुन एक वर्षमै टुट्यो। १९५३ मा, हेडीले डब्ल्यू होवर्ड लीसँग विवाह गरिन्, पाँचौं विवाह जुन सात वर्षसम्म चल्यो, तर यो जोडीले १९६० मा सम्बन्धविच्छेद गरे। अचम्मको कुरा, हेडीले छैटौं पटक विवाह गरे लुइस जे बोइससँग, जसले उनको पछिल्लो ५ सम्बन्ध विच्छेद गराएका थिए, तर परिणाम यस पटक पनि सम्बन्ध विच्छेदको भयो ।

छोरा धर्मपुत्र लिन अस्वीकार
हेडीले आफ्नो दोस्रो श्रीमान्संग जेम्स नामको बच्चालाई धर्मपुत्र लिइन्, जसलाई उनले पछि अभिनेता जोन लाउडरलाई हस्तान्तरण गरिन् । ती जोन, जो हेडीको तेस्रो पति बने। जब धर्मपुत्र जेम्स १२ वर्षको थियो, हेडी सँग उनको झगडा भयो र अर्को परिवारमा पठाइयो।

वर्षौं पछि, यो जेम्स हेडी र जोनको वास्तवमा एक जैविक छोरा थियो, जसलाई तिनीहरूले निन्दाको डरले लुकाएर राखेका थिए भन्ने कागजात मार्फत खुलासा भयो। संसारको डरले, हेडीले पहिले आफ्नै जैविक छोरालाई ग्रहण गर्ने नाटक गर्छिन् र पछि आफ्नै बुबासँग विवाह गर्छिन्। तर, हेडीले सधैं यो अस्वीकार गरिन्।

हेडीले ८५ वर्षको उमेरमा संसार छोडिन्
केही वर्षमै हेडीको फिल्मी करियर ध्वस्त भयो र उनी संसारबाट टाढा भइन् । हेडीले मानिसहरूलाई भेट्न पूरै छाडेर फोनबाट मात्रै मानिसहरूसँग सम्पर्कमा रहन थालिन्। हेडी घरमा थुनिएर दैनिक ७–८ घण्टा मानिससँग कुरा गर्थिन् ।

अन्ततः, जनवरी १९, २००० मा, ८५ वर्षीय हेडीले एकान्तमा देहत्याग गरिन् । कतिपयले हेडीको प्लाष्टिक सर्जरीले अवस्था बिग्रिएको भन्दै विश्वको नजरबाट आफूलाई टाढा बनाएको पनि विश्वास गरेका थिए ।