यो स्वागतले एउटा सुन्दर सन्देश दिएको छ–संगठनमा काम गर्ने व्यक्तिको योगदान जिम्मेवारीबाट अलग भएपछि समाप्त हुँदैन । उसले गरेको श्रम, दिएको समय र निर्माण गरेको सम्बन्धलाई स्मरण गर्ने संस्कार नै संगठनको वास्तविक सम्पत्ति हो

काठमाडौं, कात्तिक २९ । कहिलेकाहीँ मानिसको जीवनयात्रा कुनै पद, प्रतिष्ठा वा परिचयले होइन, ऊ हिडेको बाटोले चिनिन्छ । समयले मानिसलाई अनेकौं भूगोलमा पुर्याउँछ, जिम्मेवारीका नयाँ ढोका खोल्छ र परिचयका नयाँ आयाम थप्छ । तर मानिस जहाँ पुगे पनि विगतको संघर्ष, पसिनाको सुगन्ध र सहयात्राका स्मृतिहरू आफूसँगै यात्रा गरिरहेका हुन्छन् ।

प्रवासी नेपाली मञ्च अन्तराष्ट्रिय कमिटीका अध्यक्षमा निर्वाचित प्रभुराम थापाको जीवनयात्रा पनि संघर्ष, श्रम र संगठनको यस्तै एउटा प्रेरक कथा बनेको छ । लमजुङको माटोमा जन्मिनुभएका थापाले जीवनको प्रारम्भिक कालदेखि नै श्रमको मूल्य, श्रमिकका पीडा र जीवनका वास्तविकतालाई नजिकबाट अनुभूत गर्नुभयो ।

श्रमिक हुनु उहाँका लागि जीविकोपार्जनको बाध्यता मात्र थिएन, जीवन र समाजलाई बुझ्ने एउटा महत्वपूर्ण पाठशाला पनि थियो । यही श्रमिक जीवनका अनुभवले उहाँलाई श्रमिकका हक, अधिकार र सम्मानका पक्षमा उभिने यात्रातर्फ डोर्यायो ।

जीवनको करिब दुई दशक उहाँले नेपाल ट्रेड युनियन महासंघ (जिफन्ट) मा आबद्ध रहेर श्रमिक आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुभयो । त्यो समय संगठनका बैठक, जिम्मेवारी र पदहरूको शृङ्खला मात्र थिएन । त्यो श्रमिकका आवाजसँग जोडिएको समय थियो । पसिना बगाउने हातहरूको सम्मानका लागि उठाइएको आवाज थियो । श्रमको उचित मूल्य, श्रमिकको सामाजिक सुरक्षा र सम्मानजनक जीवनका पक्षमा उभिएको सामूहिक यात्राको महत्वपूर्ण अध्याय थियो ।

जिफन्ट उहाँका लागि एउटा संगठन मात्र रहेन । त्यो संघर्षको पाठशाला बन्यो, सहकार्यको विश्वविद्यालय बन्यो र जीवनका अनेकौं मोडमा साथ दिने सहयोद्धाहरूको साझा परिवार बन्यो । त्यही संगठनात्मक यात्राका क्रममा उहाँले विभिन्न जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो । सहकर्मीहरूसँग काँधमा काँध मिलाएर काम गर्नुभयो र श्रमिक आन्दोलनका अनेकौं अनुभव संगाल्नुभयो ।

मय बित्दै गयो, भूगोल फेरियो, परिस्थितिहरू बदलिए । अन्ततः जीवनको अर्को अध्यायले उहाँलाई अमेरिकाको बाल्टिमोर पुर्यायो । तर भूगोल बदलिँदैमा सम्बन्ध बदलिँदैनन् । देश छाड्दैमा विगतका संघर्षहरू मेटिँदैनन् । कुनै संगठनसँगको सहयात्रा समाप्त हुँदैमा त्यसले निर्माण गरेको आत्मीयता पनि समाप्त हुँदैन ।

अमेरिकाको बाल्टिमोर पुगेपछि थापाको सामाजिक तथा संगठनात्मक यात्राले नयाँ आयाम प्राप्त गर्यो । नेपाली समुदायसँगको सम्बन्ध, प्रवासी नेपालीका सरोकार र संगठनात्मक सक्रियताका बीच उहाँ प्रवासी नेपाली मञ्च (ओएनएफ) अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको अध्यक्षमा निर्वाचित हुनुभयो ।

यो नयाँ जिम्मेवारीसँगै उहाँको परिचयमा अर्को महत्वपूर्ण अध्याय थपिएको छ । हिजो नेपालमा श्रमिकका मुद्दा र अधिकारका पक्षमा संगठनात्मक जिम्मेवारी निर्वाह गर्नुभएका थापा आज प्रवासमा रहेका नेपालीहरूको संगठनको नेतृत्वदायी भूमिकामा पुग्नुभएको छ ।

उहाँको यो यात्रालाई जिफन्टले औपचारिक शुभकामनामा मात्र सीमित राखेन । आफ्नै संगठनात्मक यात्राका सहयात्री, श्रमिक आन्दोलनका सहयोद्धा तथा लामो समय विभिन्न जिम्मेवारीमा रहेर योगदान पुर्याउनुभएका व्यक्तित्व नयाँ जिम्मेवारीमा पुग्नुभएको अवसरमा जिफन्टले आत्मीयतापूर्वक स्वागत गर्यो ।

जिफन्टका अध्यक्ष बिनोद श्रेष्ठ, संरक्षक बिष्णु रिमालसहित परिवारले मजदुर नेताहरूको उपस्थितिमा थापालाई सम्मान गरेर श्रमिक आन्दोलनमा बिताएको र गरेको कामको सम्मान गर्यो । यस स्वागतको सबैभन्दा सुन्दर पक्ष यसको भावनात्मक गहिराइमा छ ।

संगठनहरू पद र जिम्मेवारीका संरचना मात्र होइनन्, ती मानिसहरूबीच निर्माण हुने विश्वास, सम्बन्ध र साझा स्मृतिका घर पनि हुन् । जिम्मेवारी फेरिन्छ, कार्यक्षेत्र फेरिन्छ, मानिसको बसोबास र भूगोल फेरिन्छ, तर सँगै हिँडेको बाटोको सम्झना फेरिँदैन । सहयोद्धाले नयाँ जिम्मेवारी प्राप्त गर्दा पुरानो संगठनले व्यक्त गर्ने खुसी र सम्मानले यही मानवीय सम्बन्धको गहिरो अर्थ उजागर गर्छ ।

जिफन्टको स्वागतमा यही आत्मीय भाव प्रतिविम्बित भएको छ । हिजो एउटै श्रमिक आन्दोलनको मैदानमा सँगै उभिएका सहयात्री आज अर्को संगठनको अन्तर्राष्ट्रिय नेतृत्वमा पुग्नुभएको अवसरमा उहाँको विगतको योगदानलाई स्मरण गर्दै सम्मान व्यक्त गर्नु संगठनात्मक संस्कारको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष हो ।

यो घटनाले अर्को महत्वपूर्ण सन्देश पनि दिएको छ, ‘मानिसको योगदान कुनै एउटा पद वा संगठनको सीमाभित्र कैद हुँदैन । उनले हासिल गरेको अनुभव, सिक्नुभएको अनुशासन, निर्माण गर्नुभएको सम्बन्ध र समाजप्रतिको उत्तरदायित्व जीवनका विभिन्न क्षेत्रमा अभिव्यक्त हुन सक्छन् ।’

ओएनएफ अध्यक्ष प्रभु थापाको जीवनयात्रामा श्रमिक आन्दोलन एउटा महत्वपूर्ण आधारका रूपमा रहेको छ । जिफन्टसँग बिताउनुभएका दुई दशक उहाँको जीवनका त्यस्ता महत्वपूर्ण पाना हुन्, जसले उहाँको संगठनात्मक व्यक्तित्व निर्माणमा उल्लेखनीय भूमिका खेलेका छन् ।

आज उहाँ अमेरिकामा हुनुहुन्छ । जिम्मेवारी नयाँ छ, कार्यक्षेत्र फरक छ र नेतृत्वको परिवेश पनि बदलिएको छ । तर हिजो श्रमिकका बीचमा रहेर सिक्नुभएको सहकार्य, संगठन र सामूहिकताको अनुभव उहाँको जीवनयात्राको अभिन्न हिस्सा बनेको छ ।

मानिस नयाँ जिम्मेवारीमा पुग्दा उसको परिचय र कार्यक्षेत्रको दायरा फराकिलो हुन्छ । तर उसले पछाडि छाडेका पाइला र योगदान पनि उत्तिकै स्मरणयोग्य हुन्छन् । थापाको नयाँ जिम्मेवारीमा जिफन्टले देखाउनुभएको आत्मीयता यही विगतप्रतिको सम्मान हो ।

यो स्वागतले एउटा सुन्दर सन्देश दिएको छ–संगठनमा काम गर्ने व्यक्तिको योगदान जिम्मेवारीबाट अलग भएपछि समाप्त हुँदैन । उसले गरेको श्रम, दिएको समय र निर्माण गरेको सम्बन्धलाई स्मरण गर्ने संस्कार नै संगठनको वास्तविक सम्पत्ति हो ।’

जीवनको एउटा मोडमा एउटै आन्दोलनका सहयात्री बनेका व्यक्तिहरू अर्को मोडमा फरक भूगोल र फरक जिम्मेवारीमा पुग्न सक्छन । तर उनीहरूबीचको आत्मीयता र साझा इतिहासले सम्बन्धलाई जीवित राख्छ ।

लमजुङबाट सुरु भएको प्रभुराम थापाको जीवनयात्रा श्रमिक जीवन हुँदै जिफन्टको संगठनात्मक मैदानमा आइपुग्यो । त्यहाँबाट अमेरिकाको बाल्टिमोर हुँदै ओएनएफ अन्तर्राष्ट्रिय कमिटीको अध्यक्षसम्म पुगेको छ । यो यात्राको अर्थ एउटा नेतृत्वदायी जिम्मेवारी प्राप्त गर्नु मात्र होइन, जीवनका विभिन्न कालखण्डमा निर्माण भएका सम्बन्ध, अनुभव र योगदानको निरन्तरता पनि हो ।

अन्ततः मानिसले जीवनमा कमाउने सबैभन्दा मूल्यवान् सम्पत्ति पद र प्रतिष्ठा मात्र होइनन,आफूले सँगै काम गर्नुभएका मानिसहरूको मनमा छाडेको सम्मान र सम्झना पनि हुन् । जिफन्टले थापालाई गरेको आत्मीय स्वागत त्यही सम्मानको अभिव्यक्ति हो । यो एउटा सहयोद्धाप्रतिको अभिवादन हो, एउटा श्रमिक यात्राको स्मरण हो र सम्बन्धको निरन्तरतामाथि व्यक्त गरिएको विश्वास हो ।

किनकि समयले जिम्मेवारी बदल्न सक्छ, भूगोल बदल्न सक्छ, परिचय बदल्न सक्छ, तर सँगै बगाएको पसिनाको इतिहास कहिल्यै बदलिँदैन । यो सन्देशलाई मनमनमा छाउन जिफन्ट सवैभन्दा अगाडि देखिएको छ ।