काठमाडौं, फागुन २८। सन् २०२६ को फिफा विश्वकपमा इरानको सहभागिता अनिश्चित बनेको छ। इरानका युवा तथा खेलकुदमन्त्री अहमद दुन्यामालीले देशको वर्तमान सुरक्षा अवस्थाका कारण इरान विश्वकपमा सहभागी हुन सक्ने स्थिति नरहेको बताउनुभएको छ।

आगामी विश्वकप जुन ११ बाट अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा सुरु हुने तय गरिएको छ। प्रतियोगितामा इरानले समूह चरणअन्तर्गत तीन खेल खेल्ने तालिका रहेको छ। टोलीले जुन १५ मा लस एन्जलसमा न्युजिल्याण्डसँग, जुन २१ मा बेल्जियमसँग तथा जुन २६ मा सियाटलमा इजिप्टसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने कार्यतालिका सार्वजनिक गरिएको थियो।

तर पछिल्लो समय अमेरिका र इजरायलसँगको सैन्य तनावपछि इरानको विश्वकप सहभागितामाथि प्रश्न उठेको हो। अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणमा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीको हत्या भएको दाबीपछि क्षेत्रीय तनाव चुलिएको बताइएको छ। त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप इरानले इजरायल तथा अमेरिकी सैन्य आधार रहेका अन्य स्थानतर्फ मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरेको जनाइएको छ।

खेलकुदमन्त्री दुन्यामालीले आईआरआईबी स्पोर्ट्स नेटवर्कसँगको अन्तर्वार्तामा वर्तमान परिस्थितिमा इरानसँग विश्वकपमा सहभागी हुने उपयुक्त वातावरण नभएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार देशमा सुरक्षा जोखिम उच्च भएकाले खेलाडीहरूको सुरक्षाबारे पनि गम्भीर चिन्ता रहेको छ।

मन्त्री दुन्यामालीले पछिल्ला आठ–नौ महिनामा दुई वटा युद्धको अवस्था सिर्जना भएको र हजारौँ इरानी नागरिक मारिएको उल्लेख गर्दै यस्तो अवस्थामा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी हुने सम्भावना निकै कमजोर भएको बताउनुभयो।

यसअघि फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग भेट भएको जानकारी दिँदै इरानलाई विश्वकपमा सहभागी हुन अमेरिका स्वागत गर्न तयार रहेको बताउनुभएको थियो। उहाँले सामाजिक सञ्जालमार्फत फुटबलले विश्वलाई जोड्ने माध्यम भएकाले विश्वकपजस्तो प्रतियोगिताको आवश्यकता अझ बढी रहेको पनि उल्लेख गर्नुभएको थियो।

उता इरान फुटबल महासंघका अध्यक्ष मेहदी ताजले पनि हालको परिस्थितिमा इरानको विश्वकप सहभागितामाथि प्रश्न उठाउनुभएको छ। उहाँका अनुसार यदि यस्तै सुरक्षा अवस्था कायम रह्यो भने टोलीलाई अमेरिकामा पठाउने निर्णय कुनै पनि समझदार व्यक्तिले स्वीकार गर्न नसक्ने अवस्था हुन सक्छ।

यसैबीच इरानको महिला राष्ट्रिय टोलीका केही खेलाडीले सुरक्षाको चिन्ताका कारण अष्ट्रेलियाबाट ‘मानवीय भिसा’ प्राप्त गरेका थिए। एसियन कपबाट बाहिरिएपछि बाँकी इरानी खेलाडी भने अष्ट्रेलियाबाट स्वदेश फर्किएका छन्। अष्ट्रेलियाका गृहमन्त्री टोनी बर्कका अनुसार सात जनालाई शरण दिइएको थियो, तर एक खेलाडीले पछि आफ्नो निर्णय बदल्दै स्वदेश फर्कने निर्णय गर्नुभएको थियो।

यदि इरानले औपचारिक रूपमा विश्वकपबाट नाम फिर्ता लिएमा प्रतिस्थापन टोली छनोट गर्ने अधिकार फिफासँग हुनेछ। सम्भावित रूपमा एसियाली फुटबल महासंघभित्रकै कुनै टोलीलाई अवसर दिन सकिने अनुमान गरिएको छ। इराक वा संयुक्त अरब इमिरेट्स विकल्प हुन सक्ने चर्चा भए पनि अन्तिम निर्णय फिफाले गर्नेछ।

हालका लागि फिफाले इरानले तय भएका खेलहरू खेल्ने अपेक्षा कायम राखेको जनाएको छ। यदि इरानले अन्ततः विश्वकपमा सहभागी हुन अस्वीकार गर्‍यो भने त्यसले गम्भीर खेलकुदीय परिणाम निम्त्याउन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ। इतिहासमा पनि सन् १९८२ को विश्वकप छनोटमा इरानले कुवेतसँग खेल्न अस्वीकार गरेपछि प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको थियो र पछि १९८६ विश्वकपबाट फिफाले प्रतिबन्ध लगाएको उदाहरण रहेको छ।

हाल भने फिफा परिस्थितिको प्रतीक्षामा रहेको छ। यस महिनाको अन्त्यतिर हुने प्ले–अफ खेलपछि २०२६ विश्वकपमा सहभागी हुने टोलीहरूको अन्तिम सूची स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।