जनता टाइम्स

१९ भाद्र २०८०, मंगलवार १८:१०

हरेक वर्ष पृथ्वीबाट किन टाढा सर्दैछ चन्द्रमा ?


फ्लोरिडा, १९ भदौ । पृथ्वीबाट करोडौं किलोमिटर टाढा रहेको चन्द्रमा आजकाल सबैका लागि जिज्ञासाको विषय बनेको छ । सबैले यसको बारेमा मात्र कुरा गर्छन् । तर के तपाईलाई थाहा छ यो चन्द्रमा अब हरेक वर्ष पृथ्वीबाट टाढा सर्दैछ । एक असाधारण खोजमा, वैज्ञानिकहरूले चन्द्रमा बिस्तारै पृथ्वीबाट टाढा सर्दै गरेको पत्ता लगाएका छन्। चन्द्रमा पृथ्वीको एक मात्र प्राकृतिक उपग्रह हो । यसअघि गुरुत्वाकर्षणका कारण चन्द्रमा पृथ्वीबाट निरन्तर दूरीमा रहेको मानिन्थ्यो । तर यो नयाँ खोजले चन्द्रमाको बारेमा धेरै प्रश्न खडा गरेको छ।

३.८ सेमी दूरी
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाका अनुसार चन्द्रमा हरेक वर्ष ३.८ सेन्टिमिटरको दरले पृथ्वीबाट बिस्तारै टाढा सर्दैछ । पहिले, चन्द्रमा समय मापनको एक प्रमुख भाग हुन्थ्यो किनभने यसलाई पुरातन मानव सभ्यताहरूले पात्रोको रूपमा प्रयोग गरिरेका छन् । यद्यपि, यो नयाँ खोजले विगतका खोजहरू र अन्य धेरै अघिल्ला खोजहरूको बारेमा धेरै प्रश्नहरू खडा गरेको छ । यदि चन्द्रमा यस गतिमा पृथ्वीबाट टाढा जान जारी राखेको भए, यो १.५ अर्ब वर्ष पहिले पृथ्वीसँग ठोक्किने थियो ।

कारण के हो
युनिभर्सिटी अफ क्युबेकका प्रोफेसर जोशुआ डेभिस र विस्कन्सिन–म्याडिसन युनिभर्सिटीका रिसर्च एसोसिएट मार्ग्रिट ल्यान्टिन्कले यस सम्बन्धमा धेरै कुरा भनेका छन्। उनी भन्छन् कि चन्द्रमा र पृथ्वी बीचको बढ्दो खाडलको नयाँ खोज रोचक हुन सक्छ । तर यो विगतको लागि ुखराब गाइडु पनि हो । चन्द्रमा पृथ्वीबाट टाढा सर्नुको कारण ‘मिलानोभिच साइकल’ हुनसक्ने विज्ञहरुको विश्वास छ । यी चक्रहरूले पृथ्वीको कक्षको आकार र यसको अक्षमा धेरै सानो विचलनलाई जनाउँछ। साथै, पृथ्वीमा सूर्यको किरणको मात्रामा यसले कस्तो प्रभाव पार्छ ?

यी चक्रहरू के हुन्
पृथ्वीमा सूर्यको प्रकाशको मात्राले यसको जलवायुलाई असर गर्छ। यसले ओसिलो र सुक्खा मौसमको अवधिको बारेमा पनि बताउँछ । मिलानविच चक्र यस क्षेत्रको मौसममा पूर्ण रूपमा उल्टाउन सकिन्छ। तिनीहरू सहारा मरुभूमिमा हरियाली को कारण थिए । यसका साथै पृथ्वीमा तालहरूको आकारलाई असर गर्ने एउटा ठूलो कारण पनि छ। यी चक्रहरूले चन्द्रमा र पृथ्वी बीचको दूरी पनि निर्धारण गर्दछ। वैज्ञानिकहरुका अनुसार २ अर्ब ४६ करोड वर्ष पहिले चन्द्रमा पृथ्वीबाट ६० हजार किलोमिटर टाढा थियो । नजिक थियो, जुन हालको दूरी भन्दा कम छ। यसको अर्थ पृथ्वीले हरेक दिन १७ घण्टा सूर्यको प्रकाश पाउँछ।