महासचिव गुटेरेसको यो दोस्रो नेपाल भ्रमण हो । संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी प्रमुखको हैसियतमा गुटेरेसले सन् २००७ मा नेपाल भ्रमण गरी पूर्वी नेपालमा रहेका भुटानी शरणार्थीहरूको अवस्थाबारे जानकारी लिनुभएको थियो 

भक्तराज देव

संयुक्त राष्ट्रसंघको महासचिव भर्जिलियो डायस एन्टोनियो गुटेरेस हाल नेपाल भ्रमणमा हुनुहुन्छ । इजरायल–हमास युद्धको बीचमा गुटेरेस काठमाडौं आइपुग्नु भयो संयुक्त राष्ट्र संघले युद्धमा युद्धविरामका लागि गैर–बाध्यकारी प्रस्ताव पारित गरेको एक दिन पछि । यसैकारण पनि यो भ्रमणलाई निकै अर्थपूर्ण रुपमा लिइएको छ । यस अवसरमा गुटेरेसबारे केही चर्चा गरिएको छ ।

सन ३० अप्रिल १९४९ गुटेरेसको जन्म पोर्चुगलको परेडमा भएको थियो र इन्स्टिट्युटो सुपीरियर टेक्निकल इन्जिनियरिङ्माबाट स्नातक गर्नु भयो । उहाँ पोर्चुगिज, अंग्रेजी, फ्रेन्च र स्पेनिस भाषामा दक्ष हुनुहुन्छ । गुटेरेसका क्याटरिना डे अल्मेडा वाज पिन्टोसँग विवाह गर्ने र दुइ छोराछोरी, एक सौतेनी छोरा र तीन नातिनातिना छन ।  लिस्बन, पोर्चुगलमा हुर्कनु भएको थियो भर्जिलियो डायस गुटेरेस । हाल वहाँ ७४ बर्षको हुनुहुन्छ ।

गुटेरेसले संयुक्त राष्ट्रसंघको बडापत्रमा जनतालाई परिचालन गर्ने र कोभिड–१९ महामारीको प्रतिक्रिया दिन, जलवायु आपतकाललाई सम्बोधन गर्न, लैङ्गिक समानतालाई अगाडि बढाउने र शान्ति सुरक्षित गर्न संगठनको महत्वपूर्ण प्रयासहरूलाई बढावा दिन २१औँ शताब्दीको महत्वाकांक्षी सुधारहरू हासिल गर्ने आफ्नो प्रतिबद्धतामा जोड दिनुभएको छ । दिगो विकास, मानव अधिकार र मानवीय सहायतामा पनि जोड दिनुभएको छ ।

गुटेरेसले सन् १९९२ देखि २००२ सम्म पोर्चुगलमा समाजवादी पार्टीको महासचिवको रूपमा सेवा गर्नुभयो । उहाँ सन् १९९५ मा प्रधानमन्त्री निर्वाचित हुनुभयो र २००१ पोर्चुगलको स्थानीय चुनावमा उहाँको पार्टी पराजित भएपछि २००२ मा राजीनामाको घोषणा गर्नुभयो । पूर्ण बहुमत बिना र कमजोर अर्थतन्त्रका साथ छ वर्षसम्म शासन गरेपछि लिस्बन र पोर्टोमा हानिका कारण सोसलिस्ट पार्टीले अपेक्षा गरेभन्दा नराम्रो काम गर्यो, जहाँ सर्वेक्षणहरूले उनीहरूसँग बलियो अग्रता रहेको संकेत गरे ।

एडुआर्डो फेरो रोड्रिग्सले जनवरी २००९ मा समाजवादी पार्टीको नेतृत्व ग्रहण गरे, तर गुटेरेसले आम चुनावमा जोसे म्यानुएल बारोसोको नेतृत्वमा रहेको सोसल डेमोक्रेटिक पार्टीबाट पराजित नभएसम्म प्रधानमन्त्रीको रूपमा रहे । यस पराजयको बावजुद, २०१२ र २०१४ दुवैमा पोर्चुगल जनताको मतदानले गुटेरेसलाई अघिल्लो ३० वर्षको उत्कृष्ट प्रधानमन्त्रीको दर्जा दिए ।

गुटेरेसले १९९९ देखि २००५ सम्म सोसलिस्ट इन्टरनेशनलको अध्यक्षको रूपमा सेवा गर्नुभयो । २००५ देखि २०१५ सम्म शरणार्थीका लागि संयुक्त राष्ट्र उच्चायुक्त हुनुहुन्थ्यो । गुटेरेस अक्टोबर २०१६ मा महासचिव निर्वाचित हुनुभयो । अर्को वर्षको सुरुमा बान की मुनको उत्तराधिकारी बन्नुभयो र सन् १९८१ मा कर्ट वाल्डहेम पछि यो पद सम्हाल्ने पहिलो युरोपेली बन्नुभयो ।

त्यसपछि संयुक्त राष्ट्र संघको महासचिव छनोट गर्न जुन २०२१ मा संयुक्त राष्ट्र संघको महासचिव छनोट भएको थियो । यस पदका लागि एक मात्र वर्तमान गुटेरेस एन्टोनियो थियो । जुन ८, २०२१ मा, गुटेरेस राष्ट्र सुरक्षा परिषद् (क्ऋ) द्वारा सर्वसम्मतिले संगठनको नेतृत्वमा दोस्रो कार्यकालको लागि छनोट हुनुभयो । उहाँको पुनः निर्वाचित संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाले जुन १८, २०२१ मा बिना बहुमतको प्रशंसा अनुमोदन थियो । गुटेरेसको आफ्नो दोस्रो कार्यकाल १ जनवरी २०२२ मा सुरु भयो ।

महासचिव गुटेरेसको यो दोस्रो नेपाल भ्रमण हो । संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी प्रमुखको हैसियतमा गुटेरेसले सन् २००७ मा नेपाल भ्रमण गरी पूर्वी नेपालमा रहेका भुटानी शरणार्थीहरूको अवस्थाबारे जानकारी लिनुभएको थियो ।