काठमाडौं, १३ जेठ । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले भदाै २३ र २४ को आन्दोलनका क्रममा भएको मानवीय तथा भौतिक क्षतिबारे पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीदेखि पूर्वगृहमन्त्री सुधन गुरुङ सम्ममाथि थप अनुसन्धान गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ।

आयोग सदस्य डा. लिली थापाको संयोजकत्वमा गठित छानबिन समितिको प्रतिवेदनका आधारमा आयोगले आन्दोलनका क्रममा सार्वजनिक शान्ति, सुरक्षा र सुव्यवस्थामा असर पुगेको विषयमा सम्बन्धित व्यक्तिहरुको भूमिका, अभिव्यक्ति र सम्भावित दुरुत्साहनबारे सूक्ष्म अनुसन्धान गर्न सिफारिस गरेको हो।

आयोगले आन्दोलनका क्रममा भएका मानवीय तथा भौतिक क्षतिमा उनीहरुको प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष संलग्नता रहेको–नरहेको, सार्वजनिक अभिव्यक्तिबाट प्रदर्शनकारी उत्तेजित भएको–नभएको तथा हिंसात्मक गतिविधिमा प्रभाव परेको–नपरेको विषयमा निष्पक्ष अनुसन्धान गरी दोषी देखिए कानुनी कारबाही गर्न सरकारलाई सुझाव दिएको छ।

आयोगले उक्त सिफारिस बुधबार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा पठाइसकेको जनाएको छ।

शान्तिपूर्ण प्रदर्शन गर्ने भनी अनुमति लिएकोमा प्रदर्शन हिंसात्मक हुँदै जाँदा घुसपैठ रोक्न तथा प्रदर्शनलाई हिंसात्मक हुन नदिन आवश्यक कार्य नगरेको भन्दै आयोगले आयोजनकका रुपमा रहेका पुरुषोत्तम यादव, सबल गौतम, अंकित मल्ल, खेमराज साउद तथा हामी नेपाल संस्थाका अध्यक्ष सुधन गुरुङ्ग समेतलाई थप अनुसन्धान गर्न पनि सिफारिस गरेको छ ।

शान्तिपूर्ण प्रदर्शन गर्ने भनी अनुमति लिएकोमा प्रदर्शन हिंसात्मक हुँदै जाँदा घुसपैठ रोक्न तथा प्रदर्शनलाई हिंसात्मक हुन नदिन आवश्यक कार्य नगरेको भन्दै आयोगले आयोजनकका रुपमा रहेका पुरुषोत्तम यादव, सबल गौतम, अंकित मल्ल, खेमराज साउद तथा हामी नेपाल संस्थाका अध्यक्ष सुधन गुरुङ्ग समेतलाई थप अनुसन्धान गर्न पनि सिफारिस गरेको छ ।

त्यस्तै, विभिन्न अभियान्ता, आह्वानकर्ता तथा समर्थकहरुले दिएका अभिव्यक्ति वा उनीहरुको दुरुत्साहनका कारण आन्दोलन हिंसात्मक बनी मानवीय र भौतिक क्षति भएको नभएको बारे अनुसन्धान गर्न र दोषी देखिए कारबाही गर्न आयोगले चार दर्जनभन्दा बढी मानिसहरुको नाम सिफारिस गरको छ ।

त्यसरी अनुसन्धान र कारबाही सिफारिस गरिएकामा गणेश कार्की, सुलभ खरेल, बब्लु गुप्ता, रक्षा बम, कृष्ण कार्की, डा. तोषिमा कार्की, राजिव खत्री, शोम शर्मा, केपी खनाल, दिपक बोहरा, मनिष झा, ज्वाला संग्रौला, हेमराज थापा, विमल पन्त, खेमराज साउद, पुरुषोत्तम यादव रहेकाे छन् । त्यस्तै हामी नेपाल संस्थाका अध्यक्ष सुधन गुरुङ, अमनप्रताप अधिकारी, विवेक थपलिया, सिसन बानियाँ, आशिका तामाङ्ग, असिममान बस्नेत, भाग्य न्यौपाने, टंक दाहाल, भिक्टर पौडेल, अंकित मल्ल, उमेश बोहरा, शिव यादव, विनोद देउवा, सरु सुनुवार, भीम उपाध्याय, रवि किरण हमाल, हरि ढकाल, निश्चल वस्नेत, सुशिला कार्की, ओमप्रकाश अर्याल, गौरी बहादुर कार्की, पशुपति खड्का, दुर्गा प्रसाई, उर्जा बराल, जेरी ताम्राकार, हेमसागर बिद्रोही, वुद्ध छिरिङ्ग, सन्तोष राजावादी, अमित खनाल, दिपक देवकोटा, गौरब बराल, हिमानी राज्य लक्ष्मी सिंह, निशान मैनाली सहितलाई कारबाही गर्न सिफारिस गरिएकाे छ ।

उनीहरुले प्रदर्शन पूर्व, प्रदर्शनका दौरान र प्रदर्शन पश्चात् जेनजी प्रदर्शनका सम्बन्धमा अभिव्यक्ति दिएको भन्ने निजहरुको सामाजिक सञ्जाल, प्रकाशित समाचार र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागले निजहरू प्रदर्शनमा सहभागिता हुन सक्ने भनी संकलन गरेको प्रतिवेदनसमेतका आधारमा उल्लेख भएको आयोगले स्पष्ट गरेको छ ।