एजेन्सी, १५ भदौ । कर्नाटकका सबैभन्दा शक्तिशाली लिंगायत गुरुहरू मध्ये एक डा. शिवमूर्ति मुरुगा शरणरु विरुद्ध दुई नाबालिग किशोरीहरूको यौन दुर्व्यवहारको आरोपमा मुद्दा दर्ता गरिएको छ। अब उनीहरूविरुद्ध अनुसूचित जाति, अनुसूचित जनजाति अत्याचार निवारण ऐनको प्रावधान पनि थपिएको छ।

चार दिन अघि मैसूरमा स्वामी शिवमूर्ति विरुद्ध पोक्सो अन्तर्गत एफआईआर दर्ता गरिएको थियो । यसपछि मंगलबार कथित यौन हिंसाका पीडित दुई युवतीले सीआरपीसीको धारा १६४ अन्तर्गत मजिस्ट्रेटको अगाडि बयान दर्ज गराए ।

उनीविरुद्ध अनुसूचित जाति, जनजाति अत्याचार निवारण ऐन अन्तर्गत मुद्दा पनि दर्ता भएको थियो। यो केस मैसुरुबाट चित्रदुर्गमा सारिएको छ। मुरुगा स्वामीको मठ चित्रदुर्गमा नै छ।

मुद्दा हस्तान्तरण गरेपछि यौन दुव्र्यवहारको शिकार भएकी एक महिलाले आफू अनुसूचित जातिको भएको भन्दै महिला तथा बाल कल्याण विभागमा बताइन् । चित्रदुर्गाका एसपी के परशुरामले बीबीसी हिन्दीलाई भने –यौन हिंसाको शिकार भएका एक किशोरीले आफू अनुसूचित जातिको भएको बताएकी थिइन्, त्यसैले मठका गुरुविरुद्ध अनुसूचित जाति, जनजाति अत्याचार निवारण ऐनअन्तर्गत धाराहरू लगाइएको हो ।

स्वामीजी विरुद्धको आरोप निराधारु
गणितका वकिल एनबी विश्वनाथनले बीबीसी हिन्दीलाई भने, ‘स्वामीजीमाथि लगाइएका आरोपहरू निराधार छन्। ’ स्वामीजी विरुद्ध परेको उजुरीमा उनले आफ्नो मठको होस्टेलमा बस्ने हाईस्कुलका छात्राहरुलाई यौन दुर्व्यवहार गर्ने गरेको उल्लेख छ ।

यौन दुर्व्यवहारको पीडित दुई बालिका क्रमशः १५ र १६ वर्षका छन् । दुवैले मठको विद्यालयमा पढेका थिए । अनुसन्धान अधिकारीहरूले होस्टेलमा बस्ने अन्य किशोरीहरूलाई पनि सोधपुछ गरेका छन् ।

कर्नाटकका अन्य मठहरू जस्तै, मुरुगा मठले चित्रदुर्गमा रहेको मुख्यालयबाट १५० आध्यात्मिक र शैक्षिक संस्थाहरू पनि चलेको छ । लिंगायतहरू १२ औं शताब्दीका समाज सुधारक वासवन्नाका अनुयायी हुन् । लिंगायतहरू कर्नाटकको कुल जनसंख्याको १७ प्रतिशत छन् ।

यौन दुर्व्यवहार सम्बन्धी यस मुद्दामा डा. शिवमूर्ति मुरुगा शरणरुको अग्रिम जमानतको सुनुवाई सेप्टेम्बर १ मा चित्रदुर्गको सत्र अदालतमा हुनेछ ।

उजुरी दिन किन यति लामो समय लाग्यो ?
मैसुरुस्थित एनजीओ ओडांडी सेवा समस्तेका अनुसार कथित यौन दुर्व्यवहारको शिकार भएका दुई नाबालिग किशोरीहरूले पहिले चित्रदुर्गामा उजुरी दर्ता गर्ने प्रयास गरे र त्यसपछि बेंगलुरु तिर लागे ।

ओडांडी सेवा समस्तका संस्थापक मध्ये एक परशुराम एमएलले बीबीसी हिन्दीलाई भने, ‘तर उनको प्रयास दुवै ठाउँमा असफल भयो। त्यसपछि दुवै जना आ–आफ्नो घर फर्किए । तर घरमा सुतेका ती किशोरीहरू राती निद्रामा चिच्याउने, बर्बराउने गर्न थालेपछि आमाबुवाले उनीहरूको पीडा बुझे । त्यसपछि उनीहरू विद्यालय फर्किन पनि अस्वीकार गरे ।’

त्यसपछि बाल विकास तथा संरक्षण अधिकारीले मैसूरको नजराबाद प्रहरीमा उजुरी गरे । यस उजुरी पछि, आईपीसीको धारा ३७६ (सी) (एन) (एउटै महिलालाई बारम्बार बलात्कार), ३७६ (३) (१६) अधिनियमको धारा ५ (सहवासको प्रयास) मठका मालिक र अन्यहरू विरुद्ध धारा ३७६ अन्तर्गत दायर गरिएको थियो । (३) १६ दुई वर्ष मुनिका बालिकालाई जबर्जस्ती करणी) र धारा १४९ (गैरकानूनी भेला) मुद्दा दर्ता भएको छ ।

होस्टेल वार्डन सहित पाँच जना विरुद्ध एफआईआर दर्ता गरिएको छ। कथित घटना चित्रदुर्गमा भएको हुनाले केस मैसुरुमा सारिएको थियो । यौन हिंसाको आरोपमा मुद्दा दर्ता भएपछि चित्रदुर्ग प्रहरीले मठका प्रशासकीय अधिकृत एसके बसवराजनविरुद्ध यौन हिंसा र दुर्व्यवहारको आरोपमा उजुरी दर्ता गरेको थियो ।

यस अपराधमा उनकी श्रीमतीलाई सह अभियुक्त बनाइएको छ । बसवराजन जनता दल–एसका पूर्व विधायक हुन् र उनकी पत्नी सौभाग्य पूर्व जिल्ला पंचायत अध्यक्ष हुन्। मठमा बस्ने एक युवतीले बसवराजन जुलाई २७ मा साँझ ६ बजे छात्रावास गएको भन्दै उजुरी दिएकी थिइन् ।

युवतीले उजुरीमा भनिन्, ‘बसवराजनले मलाई बलात्कार गर्न खोजे, मैले विरोध गरें । यसबाट उनी निकै रिसाए र मलाई मार्ने धम्की दिए । , बसवराजनले दुवै छात्रालाई छात्रावासबाट निकालेर लैजान खोज्दा आफूमाथि यौन दुर्व्यवहार गरेको युवतीले आरोप लगाएकी थिइन् ।

यस मामिलामा, आईपीसी धारा ३५४ ए (महिलाको मर्यादामाथि आँच पुर्याउनु) धारा ५०६ (अपराध गर्ने उद्देश्यले रोक्नस) र धारा ५०४ (व्यक्तिको जानाजानी अपमान) अन्तर्गत पनि मुद्दा दर्ता गरिएको छ।

स्वामीजी र राजनीति
यो कुरा बाहिर आएलगत्तै पूर्व मुख्यमन्त्री बीएस येदियुरप्पाले खुलेर स्वामीजीलाई समर्थन गरेका छन् । उनले भने, ‘यो स्वामीजीविरुद्धको षड्यन्त्र हो। उनीमाथि लागेको आरोपमा कुनै सत्यता छैन । अनुसन्धानपछि सत्यतथ्य बाहिर आउनेछ । ,

यद्यपी मुख्यमन्त्री बसवराज बोम्माईले अनुसन्धानपछि मात्रै सत्यतथ्य थाहा हुने बताएका छन् । अर्कोतर्फ, डा शिवमूर्ति मुरुगा शरणरुले मठका अनुयायीहरूलाई यी आरोपहरूबाट नडराउन आग्रह गरेका छन्। उनले भने, ‘यो मेरो छवि धमिलो पार्ने षडयन्त्र हो । उनले अनुसन्धानमा प्रहरीलाई पूर्ण सहयोग गर्ने बताए ।

कांग्रेसले लिंगायतहरूको धर्मलाई छुट्टै धर्म घोषणा गर्ने प्रस्ताव गर्दा स्वामीजीले समर्थन गरेका थिए। उनले गत महिना राहुल गान्धीलाई दिक्षा दिएका थिए ।
मुरुगा मठ ती मठहरू मध्ये एक हो जसले समाज सुधारक संत भगवान बसवेश्वरको सुधारवादी आन्दोलनको मार्ग पछ्याउँछ। बसवेश्वरले ब्राह्मणवाद र वैदिक संस्कार विरुद्ध विद्रोह गरेका थिए ।