एजेन्सी, ७ असोज । प्रशान्त क्षेत्रमा अवस्थित मार्शल टापुमा एउटा चिनियाँ दम्पतीले एउटा सानो राज्य बनाउने षड्यन्त्रको बारेमा अहिले धेरै चर्चा भइरहेको छ।
ठगी सम्बन्धी मुद्दामा संलग्न अमेरिकी वकिलहरूले उनीहरूले सांसद र अधिकारीहरूलाई आफ्नो काम गराउन घूस दिएको बताएका छन्।

मार्शल टापुहरू हवाई र अष्ट्रेलिया बीचको टापुहरूको श्रृंखला हो। पहिले यो अमेरिकाको अधीनमा थियो तर सन् १९७९ मा स्वतन्त्र भयो । तर, यो प्रशान्त क्षेत्रमा अमेरिकाको रणनीतिक आधार बनेको छ । यहाँ अमेरिकाले आफ्नो सुरक्षा गठबन्धनलाई निरन्तरता दिइरहेको छ तर चीनले यहाँ आफ्नो प्रभाव बढाउने प्रयास गरिरहेको छ ।

दुबैले मार्शल टापुका सांसदहरूलाई दुर्गम टापुमा अर्ध–स्वायत्त क्षेत्र स्थापना गर्न दबाब दिन खोजे । यसरी प्रशान्त क्षेत्रमा अवस्थित यस देशमा विदेशीको पहुँचको आशंका उत्पन्न भएको छ ।

मार्शल टापुहरूको सार्वभौमसत्तामा चोट पुर्‍याउने प्रयास
यद्यपि, मार्शल टापु सरकारले अहिलेसम्म यस्ता आरोपहरूको प्रतिक्रिया दिएको छैन । जबकि अमेरिकाका विपक्षी दलहरूले यसबारे धेरै पटक प्रश्न उठाएका छन् ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले भनेका छन् कि केरी यान र सिना झोउ, जसले मिनी–स्टेट बनाउन खोजेका थिए, यस टापु देशको सार्वभौमसत्तामा चोट पुर्‍याउने काम गरेको छ। अमेरिकी वकिलहरू (सार्वजनिक अभियोजकहरू) भन्छन् कि यी दुई कारणले मार्शल टापुहरूको संसदले २०१९ र २०२० मा अर्ध(स्वायत्त क्षेत्रको गठनको बारेमा छलफल गरेको थियो ।

आरोपपत्रमा यस विधेयकको समर्थनमा मतदान गर्ने मार्शल आइल्याण्डका नाम नखुलेका सांसदहरूलाई सात हजारदेखि २२ हजार डलरसम्म घुस दिएको आरोपमा यी व्यक्तिहरू बताउँछन् ।

षड्यन्त्रको कसरी पर्दाफास भयो
यद्यपि, मार्शल टापुमा मिनी राज्य बनाउने षड्यन्त्र गर्ने दम्पतीलाई २०२० मा थाइल्याण्डमा हिरासतमा राखिएको थियो । उनलाई गत हप्ता अमेरिका लगिएको थियो ।

ूयान र झोउले मार्शल टापुहरूको सार्वभौमसत्ता र संसदीय मर्यादाको स्पष्ट उल्लङ्घनमा घुस तिरेका थिए,’ न्यूयोर्कको दक्षिणी जिल्लाका अधिवक्ता डेमियन विलियम्सले भने।

वकिलहरूका अनुसार यान र झोउले न्यूयोर्कमा एनजीओ चलाउँथे । यस मार्फत यी व्यक्तिहरूले मार्शल टापुका अधिकारीहरूसँग सम्पर्क गरे र उनीहरूलाई घुस दिए ।

यो एनजीओ सन् २०१६ मा सुरु भएको हो । उनीहरूले दुर्गम टापु रोन्जलेपमा अर्ध स्वायत्त क्षेत्र बनाउने प्रयासमा मार्शल टापुका सांसदहरूसँग सम्पर्क गरेका थिए । सन् १९५० मा अमेरिकाले यहाँ हाइड्रोजन बमको परिक्षण गरेको थियो । त्यसबेलादेखि यो टापु यसरी नै छोडियो ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले यान र झोउले यस टापुको कानूनमा ठूलो परिवर्तन ल्याउन चाहेको बताएका छन् । उदाहरणका लागि, उनी यस टापुका मानिसहरूको कर कटौती गर्न चाहन्थे । यहाँ आउने मानिसमाथि लगाइएको प्रतिबन्धलाई पनि खुकुलो बनाउनुपर्छ ।

घुसखोरीको खेल
यी व्यक्तिहरूले मार्शल टापुका छ जना सांसदहरूसँग खाने र पिउने गरेको आरोप छ । न्यूयोर्क र हङकङका होटलहरूमा उनको बसाइ र उडान टिकटको व्यवस्था गरिएको थियो । अर्द्ध स्वायत्त क्षेत्र बनाउने सन्दर्भमा यहाँ सम्मेलन भएको थियो र यी मानिसहरू आफ्नो खर्चमा यहाँ आएका थिए ।

यी मध्ये एक अधिकारीले घुस लिएर यानलाई मार्शल ल्याण्डको विशेष सल्लाहकार बनाएका थिए । घुस लिएका सांसदहरुले अर्धस्वायत्त क्षेत्र गठनको समर्थनमा २०१८ मा संसदमा विधेयक पेश गरेका थिए ।

तर, तत्कालीन टापुका राष्ट्रपति हिल्डा हाइन्सले यसको कडा विरोध गरेकाले यो विधेयक पारित हुन सकेन । हिल्डाले त्यस समयमा विपक्षी दलहरूले चीनको तर्फबाट काम गरिरहेको र दुर्गम टापु क्षेत्रमा ‘एक देश भित्रको देश’ स्थापना गर्न चाहेको बताइन् ।

हिल्डाले २०१९ को चुनाव हारेकी थिइन् । नयाँ संसदको गठन पछि, २०२० मा एक प्रस्ताव पारित भयो जसले अर्ध–स्वायत्त क्षेत्रलाई समर्थन गर्यो । यसले यस्तो क्षेत्र गठन गर्न नयाँ विधेयकको लागि मार्ग प्रशस्त गर्यो ।

पक्राउ गरी सोधपुछ
तर गत वर्ष यान र झाउ थाइल्याण्डमा पक्राउ परेका थिए । उनीमाथि अमेरिकामा विदेशमा षड्यन्त्र गरेको आरोप लागेको थियो । उनीविरुद्ध सम्पत्ति शुद्धीकरण र घुसखोरीको मुद्दा दायर भएको थियो । गत सोमबार पूर्व राष्ट्रपति हिल्डा हाइन्सले यो विषय उठाए र मार्शल टापुको सरकारले समस्या समाधान गर्नुपर्ने बताइन् ।

उनले मार्शल टापुसम्बन्धी यो समस्या समाधानका लागि नीतिजेला (संसद) र सरकारले के गरिरहेको छ भनी सोधे ।