एजेन्सी, २६ असोज । सन् २०१२ मा सी जिनपिङले देशको कमाण्ड पाएका थिए । यी १० वर्षमा उनी चीनको मात्र नभई विश्वकै सबैभन्दा शक्तिशाली नेता बनेका छन् । यसै महिनाको कम्युनिष्ट पार्टीको राष्ट्रिय कांग्रेसमा उहाँलाई हटाउन असम्भव हुने बिन्दुमा पुग्नुहुनेछ। उनले एक दशकमा दुईपटक सत्ता हात पारेका छन् ।

हालैका वर्षहरूमा, चीनको राष्ट्रिय महाधिवेशनलाई सही तरिकाले शक्ति हस्तान्तरण हुने माध्यमको रूपमा हेरिएको छ। यसपटकको महाधिवेशन अलि फरक हुनेछ । सी चिनफिङले तेस्रो कार्यकाल महासचिव बन्ने भएका छन् । यति मात्र होइन, उनी आजीवन शासन गर्ने राष्ट्रपति पनि बन्नेछन् ।

पाँच वर्षमा एक पटक
महासचिवको हैसियतमा उहाँ देशको राष्ट्रपति बन्नुहुन्छ, तर त्यससँगै उनको देश पनि नयाँ नेतासँग जोडिने अनिश्चिततातर्फ अघि बढ्नेछ । २० औं राष्ट्रिय कांग्रेसमा सबैको विशेष नजर छ।

यो घटनासँगै आगामी पाँच वर्षमा विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र कुन दिशामा जान्छ भन्ने निर्णय हुनेछ । चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीको राष्ट्रिय महाधिवेशन पाँच वर्षमा एक पटक हुने महाधिवेशन हो ।

सम्मेलनमा पार्टीको संबिधान परिमार्जनका विषयमा छलफल हुनुका साथै देशका लागि नीति तथा कार्यक्रम पनि तय भएको छ । राष्ट्रिय कांग्रेस भनेको आफ्नो कार्यकालको पाँच वर्ष पूरा गरेका शीर्ष नेताको सम्मेलन हो भन्ने कतिपयको विश्वास छ ।

यस सम्मेलनमा, उहाँले आफ्नो उत्तराधिकारी पनि धेरै सावधानीपूर्वक चयन गर्नुहुन्छ ।

२३०० सदस्य चयन
महाधिवेशन अक्टोबर वा नोभेम्बरमा मात्र आयोजना हुन्छ । सम्मेलनमा देशभरबाट कम्युनिष्ट पार्टीका लागि २३ सय सदस्य छनोट गरिएको छ ।
यी सदस्यहरूमा उच्च प्रान्तीय अधिकारीहरू र सैन्य अधिकारीहरू छन् । यससँगै किसानका प्रतिनिधि र उद्योगी मजदुरको पनि सहभागिता रहेको छ ।

यसमा एक चौथाइभन्दा अलि बढी महिला संलग्न छन् । जबकि ११ प्रतिशत जनता अल्पसंख्यक जातीय छन् । कांग्रेसले जारी गरेको तथ्यांकमा यो कुरा पुष्टि भएको हो ।

सदस्य करोडौंमा छन्
चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी ९ करोड ६० लाख सदस्य भएको विश्वको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक पार्टी हो । पार्टीमा पदानुक्रम भिन्न हुन्छ। राष्ट्रिय महाधिवेशनमा पार्टीको केन्द्रीय समितिबाट करिब चार सय प्रतिनिधि छन् ।

यस समितिमा २५ सदस्यीय पोलिटब्युरो र यसको स्थायी समिति समेत माथिल्लो सदनका सदस्यहरू पनि छन् । स्थायी समिति चीनको सबैभन्दा शक्तिशाली संस्था हो जसले धेरै महत्त्वपूर्ण निर्णय लिन्छ। यसमा पाँचदेखि नौ जना हुन्छन् र यसको नेतृत्व महासचिव अर्थात् सी जिनपिङले गर्छन् ।

राष्ट्रपति कसरी निर्वाचित हुन्छ
पोलिटब्युरोका सदस्यहरू चीनको शक्तिशाली हान समुदायबाट आउँछन् । यो समुहमा हाल एक जना महिला मात्रै छन् । यस समुदायका मानिसहरूलाई सरकारमा ठूलो जिम्मेवारी दिइएको छ ।

पार्टीको महाधिवेशनमा भोटिङ हुन्छ र यसलाई औपचारिकता मात्र मानिन्छ । प्रमुख दलको नेतृत्वमा करिब २०० सदस्य रहेको छ र प्रतिस्थापनमा २०० जना राखिएको छ ।

प्रायः यी सदस्यहरू भेट्छन् र पोलिटब्युरोका लागि औपचारिक रूपमा सदस्यहरू चयन गर्ने जिम्मेवारी तिनीहरूको हो। कांग्रेस सकिएपछि नवगठित २०औँ केन्द्रीय समितिको पहिलो बैठक बस्छ । यहाँ उनले पोलिटब्युरो र स्थायी समिति चयन गर्छन् ।

धेरै नेताहरूको शक्ति
विज्ञहरूका अनुसार केही महिनादेखि इन क्यामेरा वार्तापछि शीर्ष पदका लागि निर्णय भएको हो । यसमा धेरै शीर्ष नेताहरू छन् र जहाँ विभिन्न वर्गहरू छन् ।

उनीहरूले आफ्नो उम्मेदवारको नाम अगाडि राख्छन् र महाधिवेशन हुनु अघि आफ्नो रोजाइको निर्णय गर्नुपर्छ । सी जिनपिङले आफ्ना सबै प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई हटाएको विश्वास गरिन्छ । योसँगै उनले पार्टीका बाँकी नेताहरुको शक्ति पनि घटाएका छन् ।