एजेन्सी, ३१ असोज । इरानी महिला एथलीट एलनाज रेकाबी दक्षिण कोरियाको सियोलमा भएको एसियाली पर्वतारोहण प्रतियोगिताको फाइनलमा प्रवेश गर्दा हिजाब बिना थिइन् । यो प्रतियोगिता १६ अक्टोबरमा सियोलमा भएको थियो ।

एलनाज इरानको प्रतिनिधित्व गर्दै थिइन्। खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा पनि इरानी महिलाहरूलाई हिजाब अनिवार्य छ। तर इरानमा विगत एक महिनादेखि हिजाबको विरोधमा मानिसहरूले प्रदर्शन गरिरहेका छन् ।

यो प्रदर्शनमा महिलाहरुको पनि सक्रिय सहभागिता रहेको छ । एल्नाज रेकाबी बिना हिजाबको अवतरणलाई यो हिजाब विरोधि आन्दोलनलाई समर्थनको रूपमा हेरिएको छ। एल्नाजले हिजाब नलगाई आरोहण गरेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा निकै भाइरल भइरहेको छ । मानिसहरूले हिजाब नलगाउन एलनाजको बहादुरीलाई प्रशंसा गरेका छन् ।

बीबीसी पर्शियन सेवा संवाददाता बहमन कालबासीले ट्वीट गरे, ‘विश्वका प्रायः सबै देशका महिला खेलाडीहरू खेलकुद पोशाकमा छन् । अर्कोतर्फ, विगत ४३ वर्षदेखि इरानी महिला खेलाडीलाई हिबाज लगाउन बाध्य पारिएको छ । देश बाहिर खेल्दा पनि यो नियम पालन गर्नै पर्छ । तर, एल्नाजले हिजाब बिना प्रतियोगितामा साहसपूर्वक भाग लिइन् र उनको भिडियो भाइरल भयो ।

इरान इन्टरनेशनल इंग्लिश न्यूजले एलनाजको भिडियो ट्वीट गर्दै लेखेको छ, ‘यो ऐतिहासिक क्षण हो ।’ इरानी एथलीट एलनाज रेकाबी दक्षिण कोरियाको सियोलमा भएको एसियन क्लाइम्बिङ प्रतियोगितामा इरानको प्रतिनिधित्व गर्दै थिइन् र उनले हिजाब नलगाई आरोहण गरेकी थिइन् । एल्नाज बिना हिजाब चढ्नु इस्लामिक गणतन्त्र इरानको नियमहरूको उल्लङ्घन हो। देश बाहिर पनि इरानी महिलाले हिजाब लगाउनु पर्छ ।

युएईका हसन सजवानीले एलनाजको भिडियो ट्वीट गर्दै लेखेका छन्, ‘ऐतिहासिक ! इरानी महिला खेलाडी एल्नाज रेकाबी हिजाब नलगाई सोलमा भएको एसियाली आरोहण प्रतियोगिताको फाइनलमा प्रवेश गरेकी छन् ।’ इरानमा सन् १९७९ को इस्लामिक क्रान्तिदेखि नै महिला खेलाडीका लागि हिजाब अनिवार्य गरिएको थियो तर एलनाजले यसलाई अस्वीकार गरिन् । एलनाज फाइनलमा चौथो स्थानमा आए पनि विश्वभरका करोडौं मानिसको मन जितिन् ।

जब एलनाज पहिलेका प्रतियोगिताहरूमा भाग लिन्थिन्, उनी हिबाजमा हुन्थिन् । उनका पहिले र अहिलेका भिडियोहरु एकैसाथ ट्विट भइरहेका छन् । इजरायल र इरानबीचको दुश्मनी कसैबाट लुकेको छैन तर इजरायलका जनताले पनि एलनाजको प्रशंसा गरिरहेका छन् । इजरायलको हानाया नफ्तालीमा रहेको एलनाजको भिडियो क्लिप ट्वीट गर्दै लेखिएको छ, ‘एल्नाजले इस्लामिक गणतन्त्रको कानून मानिननु । इरानी महिलाहरू अद्भुत छन्।’

बेल्जियमकी सांसद दर्या सफाईले पनि एलनाजको बहादुरीको प्रशंसा गर्दै भिडियो ट्वीट गरेकी छिन् । दर्याले महिला विद्रोह जारी रहेको लेखेकी छन् । एलनाजले सेप्टेम्बर २०२१ मा खेलकुद आरोहण विश्व च्याम्पियनसिपको अन्तर्राष्ट्रिय महासंघमा कास्य पदक प्राप्त गरिन् । उनी यस प्रतियोगितामा पदक जित्ने पहिलो इरानकी महिला बनेकी छिन् ।

त्यसपछि एलनाजले पदक जितेपछि भनिन्, ‘म धेरै खुसी छु किनभने यो प्रतियोगितामा विश्वका उत्कृष्ट आरोहीहरु आएका थिए । पदक जित्छु भनेर सोचेको पनि थिइनँ ।’ तेहरान टाइम्सको रिपोर्ट अनुसार एलनाजको उपनाम स्पाइडर वुमन हो । एलनाजले स्कुलका दिनदेखि नै आरोहण गर्न थालिन् । एलनाजका भाइ पनि पर्वतारोही हुन् ।

इरानी पत्रकार सीमा साबेतले एलनाजको भिडियो ट्वीट गर्दै लेखेकी छिन्, ‘एल्नाजले हिजाब हटाएर अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुदमा इतिहास रचेकी छन् । ठुलो बहादुरी देखाइन् । उनले इरानको प्रतिनिधित्व गर्ने मौका नपाउने सम्भावना छ । उनलाई कारबाही हुने सम्भावना पनि छ । तर उनीहरूले इरानका महिलाहरू के हुन् भनेर संसारलाई देखाइन् ।

आयरिश कूटनीतिक लेक्चरर डा जेनिफर कासिडीले एलनाजको भिडियो रिट्वीट गर्दै लेखेकी छिन्, ‘इरानभरि जनताको विरोधको परिणाम हो कि एलनाजले यो साहस देखाइन् । यो ऐतिहासिक छ। एलनाजले आफ्नो छनोटलाई प्राथमिकता दिइन् सरकारको कानूनलाई होइन।’

इरानमा गत महिनादेखि हिजाब विरोधि आन्दोलन चर्किएको छ । राम्रोसँग हिजाब नलगाएको आरोपमा पक्राउ परेकी एक युवतीको हिरासतमा मृत्यु भएपछि यो आन्दोलन भड्किएको छ । आन्दोलनका क्रममा ८० बढीको मृत्यु भइसकेको छ ।