एजेन्सी, १ कात्तिक । सन् १९४५ मा दोश्रो विश्वयुद्धको दौरान जापान हारेको थियो । यस्तो अवस्थामा उनले अमेरिकालाई ध्वस्त बनाउने रणनीति अपनायो । यसको नाम कामिकाज थियो । वास्तवमा, जापानी पाइलटहरूले जानाजानी आफ्ना विमानहरू शत्रुको स्थानलाई लक्षित गर्दा दुर्घटनाग्रस्त पारे । जापानी पाइलटहरूले गरेको यो आत्मघाती आक्रमणलाई कामिकाजे भनिन्छ। यी पाइलटहरू विश्वका पहिलो आत्मघाती बमवर्षक थिए।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पनि युक्रेनको युद्ध जित्न यही रणनीति अपनाएका छन् । यसअन्तर्गत उनीहरूले इरानी कामिकाजे ड्रोनबाट युक्रेनको धेरै सहरमा आक्रमण गरिरहेका छन् । सोमबार रुसले कीभमा २८ कामिकाजे वा शहीद–१३६ ड्रोन आक्रमण गरेको थियो ।

यी ड्रोनहरू पनि आफ्ना शत्रुको लुकेको ठाउँमा पुगेपछि दुर्घटनाग्रस्त हुन्छन्, अर्थात् आत्महत्या गर्छन् । त्यसैले तिनीहरूलाई कामिकाज भनिन्छ । कामिकाजे ड्रोन भनेको शत्रुलाई मारेर आत्महत्या गर्नु हो ।

यी साना मानवरहित विमानहरू हुन्, जुन विस्फोटक पदार्थले भरिएका हुन्छन् । तिनीहरू कुनै पनि शत्रु ट्यांक वा सैनिकहरूको समूहलाई हटाउन पठाइएका हुन्छन् । तिनीहरू शत्रुको इलाकामा घुम्छन् र लक्ष्य देखिएपछि मात्र आक्रमण गर्छन् ।

लक्ष्यमा हिर्काए पछि, ठूलो विस्फोट गराउँछन् र आफैलाई नष्ट हुन्छन् । इरानको कामिकाजेलाई शहीद–१३६ ड्रोन भनिन्छ । यी आधुनिक ड्रोनहरू सजिलैसँग आफ्नो लक्ष्यमा आक्रमण गर्न परम्परागत रक्षा प्रणालीमा प्रवेश गर्छन् ।

तिनीहरू अन्य ड्रोनहरू भन्दा सस्तो पनि छन् । साना भएकाले राडारले पत्ता लगाउन सक्दैन । यी ड्रोनहरूलाई फेसियल रिकग्निसन टेक्नोलोजीको सहयोगमा सजिलै सञ्चालन गर्न सकिन्छ ।

धेरै क्षेत्रमा पराजय पछि पुटिनले इरानी ड्रोनलाई लन्च गरे
युक्रेनसँगको युद्धमा रुसले विगत केही महिनादेखि विभिन्न मोर्चामा कडा टक्कर दिइरहेको छ । विज्ञहरूले यसको श्रेय अमेरिकाबाट युक्रेनको हार्मलाई दिन्छन्। एजिएम–८८ हाई स्पीड एन्टी–रेडिएशन मिसाइल हार्म लाई १९८० को दशकमा दुश्मनका रडारहरू नष्ट गर्न विकसित गरिएको थियो ।

हार्मलेः रूसी वायु रक्षा रडार नष्ट गरिरहेको छ । जसका कारण रुसी वायुसेनाले युक्रेनी क्षेत्रमा रुसी सेनालाई हवाई सहयोग उपलब्ध गराउन असमर्थ छ । त्यो हो, तिनीहरू युक्रेनी सैनिकहरूलाई आक्रमण गर्न सक्षम छैनन् । जसका कारण पुटिनको सेना युक्रेनका धेरै क्षेत्रबाट फिर्ता हुनुपरेको छ ।

युक्रेनी मोर्चामा बारम्बार पराजय, रुसी सेनाको अथक प्रयास र अब केर्च ब्रिजको विनाशपछि राष्ट्रपति पुटिन रुसमै घेराबन्दीमा परेका छन्। रुसी संसदका कट्टर राष्ट्रवादी सांसद भेलीभले युक्रेनलाई उचित जवाफ दिने समय आएको बताएका छन् ।

यस्तो अवस्थामा रुसी राष्ट्रपति पुटिनले जवाफी हमला गर्न इरानबाट प्राप्त घातक ड्रोनलाई युद्धमा लैजाने निर्णय गरेका छन् । रुसले इरानबाट सयौं यस्ता घातक कामिकाजे ड्रोनहरू किनेको विश्वास गरिन्छ । जुलाई र अगस्ट महिनामा रुसले पनि आफ्ना सेनालाई यी ड्रोन सञ्चालनका लागि तालिमका लागि इरान पठाएको थियो ।

इरानी कामिकाजे ड्रोनको मूल्य २० हजार डलर वा करिव २५ लाख रुपैयाँ पर्छ। तिनीहरू क्रूज मिसाइलहरू भन्दा धेरै सस्तो छन् । यस्तो अवस्थामा, तिनीहरूको प्रयोग रूस लागि धेरै सजिलो छ। पुटिनले युक्रेनमा यी कामिकाजे ड्रोनबाट रणनीतिक फाइदा लिन बाँकी छ। तर यी ड्रोनको सहयोगमा उनले युक्रेनमा त्रास फैलाउन सक्षम भएका छन् । यही कारणले गर्दा रुसले केही दिनदेखि हरेक दिन युक्रेनी सहरहरूमा कामिकाजे ड्रोनबाट आक्रमण गरिरहेको छ ।

सैन्य विशेषज्ञ जस्टिन क्रम्प भन्छन् कि यी ड्रोनहरू धेरै कम उचाइमा उड्छन् । यस्तो अवस्थामा एयर डिफेन्सले उनीहरुको सामना गर्न सक्दैन । तर, यसले साइलेन्सर बिनाको बाइक जस्तै बढी आवाज निकाल्छ ।