एजेन्सी, २७ माघ । टर्की र सिरियामा भूकम्पका कारण अवस्था बिग्रँदै गएको छ । हालसम्म २१ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भइसकेको छ । घाइतेको संख्या ६४ हजार नजिक पुगेको छ । टर्कीमा १४ हजार ३५१ जनाको ज्यान गएको छ भने ३५ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन् । योसँगै सिरियामा ३ हजार १६२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ४ हजारभन्दा बढी घाइते भएका छन् । सिरियामा मारिएकाहरूलाई गाड्न सामूहिक चिहानहरू बनाइँदैछ ।

यसैबीच, एक विज्ञले टर्कीमा छिट्टै फेरि ७ रेक्टर स्केलको भूकम्प आउन सक्ने दाबी गरेका छन् । भूकम्पविद् डोगान पेरिनेकले रुसको समाचार एजेन्सीसामु यो दाबी गरेका छन् । उनले यो भूकम्प पश्चिमी टर्कीको बन्दरगाह सहर कानाक्कले नजिक आउने बताए । डोगन पेरिनेकका अनुसार यहाँ लामो समयदेखि भूकम्पीय छालहरू बढ्दै गएका छन् । कानक्कलेमा हरेक २५० वर्षमा भूकम्प जान्छ । अहिले त्यहाँ भूकम्प गएको २८७ वर्ष पूरा भएको छ ।

टर्की र सिरियाका धेरै शहरहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्
भूकम्पका कारण टर्कीको एन्टाक्या, सानलिउर्फा र सिरियाको अलेप्पो सहर पूर्ण रुपमा ध्वस्त भएका छन् । यहाँ पानी र बिजुली आपूर्ति पनि बन्द छ। मानिसहरू आश्रय गृहमा बस्न बाध्य छन् । यहाँ खानेकुरा पाइँदैन । मानिसहरू भन्छन् कि सहयोग आउँदैछ, तर यो धेरै कम छ । भूकम्पका कारण एलेप्पोका एन्टिओक, सानलिउर्फा र सिरियाका सहरहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन् । यहाँ पानी र बिजुली आपूर्ति पनि बन्द छ । मानिसहरू आश्रय गृहमा बस्न बाध्य छन् । यहाँ खाना उपलब्ध छैन । जनता भन्छन् सहयोग आइरहेको छ, तर निकै कम छ ।

एनडीआरएफ टोलीले ६ वर्षीया बालिकाको उद्धार गरेको छ
यसैबीच भारतको उद्धार टोलीले टर्कीको नूरदागी सहरमा ६ वर्षीया बालिकाको उद्धार गरेको छ । गृहमन्त्रालयका प्रवक्ताले ट्वीट गर्दै लेखेका छन्– अपरेशन दोस्त अन्तर्गत टर्की पुगेको राष्ट्रिय विपद् प्रतिक्रिया बल (एनडीआरएफ) ले एक बालिकाको उद्धार गरेको छ ।

टर्कीको मलात्यामा फेरि ४.६ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको छ । युरोपेली मेडिटेरेनियन सिस्मोलॉजिकल सेन्टरले ट्वीट गर्दै यो जानकारी दिएको हो ।
हिमपात र वर्षाका कारण भूकम्प प्रभावित दुवै देशमा उद्धार कार्य प्रभावित भएको राष्ट्रसंघले जनाएको छ । आकस्मिक सेवा टोलीहरूले उद्धारमा धेरै कठिनाइको सामना गरिरहेका छन् ।

अमेरिकाले टर्की र सिरियाका भूकम्प प्रभावित क्षेत्रलाई सहयोग गर्न ८ करोड ५० लाख डलर अर्थात करिब ७ सय करोड रुपैयाँको राहत प्याकेज घोषणा गरेको छ । यसबाहेक विश्व बैंकले पनि १ अर्ब डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेको छ । युद्धको बीचमा युक्रेनको राज्य आपतकालीन सेवाले पनि टर्कीको अन्टाक्या सहरमा उद्धार कार्यका लागि सहयोग पठाएको छ । उद्धारकर्मीहरूले हातेमा आफ्नो शिविर स्थापना गरेका छन् । युक्रेनले पनि सहयोगका लागि ८७ जना कर्मचारी पठाउने घोषणा गरेको छ ।

यसैबीच, डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम गेब्रेयसस भूकम्पपछिको अवस्थाको जानकारी लिन सिरिया पुग्न लागेका छन् । यसअघि उनले जनताले एकपछि अर्को दुःस्वप्न बाँचिरहेको बताए । राष्ट्रसंघबाट सहयोग पठाइँदै छ, तर पर्याप्त छैन ।

सिरियामा भग्नावशेषमा जन्मिएको शिशुको नाम आया
सिरियाको एलेप्पो सहरमा भूकम्पपछि भग्नावशेषमा जन्मिएकी एक नवजात शिशुलाई १० घण्टापछि उद्धार गरिएको छ । त्यसयता उनको अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । बालिकाका आमाबुवाको जन्मपछि नै मृत्यु भएको बताइएको छ । अब यसलाई आया नाम दिइएको छ। अरबीमा अयाको अर्थ चमत्कार हो । बीबीसीका अनुसार हजारौं मानिसले छोरीलाई धर्मपुत्र बनाउने इच्छा व्यक्त गरेका छन् ।

टर्कीको स्टेडियम आश्रय उपग्रह छविमा देखियो
अमेरिकी कम्पनी म्याक्सर टेक्नोलोजीले केही स्याटेलाइट तस्बिर सार्वजनिक गरेको छ । यो तस्बिर सबैले मन पराएका छन् । त्यसमा विनाश देख्न सकिन्छ । तर फ्र्याङ्कफर्टस्थित मानवअधिकार संगठन मेडिको इन्टरनेशनलकी एनेता स्टारोस्टाले त्यसो गर्नु गलत हुने बताइन् । सरकार नियन्त्रित एलेप्पोमा नै मानिसहरूलाई सहायता पाउन गाह्रो भइरहेको छ ।

इडलिब, मारियाजस्ता विद्रोही नियन्त्रित क्षेत्रका मानिसहरूमा सहायता पुगेन । स्थानीय प्रशासन भन्ने व्यवस्था छैन । यस्तो अवस्थामा त्यहाँ कुनै उपचार वा औषधि छैन । उद्धारमा कडाइ भइरहेको छ । त्यहाँ बसोबास गर्ने मानिसहरू विश्वव्यापी मद्दतको लागि पर्खिरहेका छन्, तर मद्दत पुगेन ।

टर्की र सिरियामा फेब्रुअरी ६ मा बिहान ३ वटा ठूलो भूकम्प गएको थियो । टर्की समय अनुसार पहिलो भूकम्प बिहान ४ बजे (७.८), दोस्रो बिहान १० बजे (७.६) र तेस्रो दिउँसो ३ बजे (६.०) मा गएको थियो । यसबाहेक २४३ वटा पराकम्पन पनि रेकर्ड गरिएको थियो । तिनीहरूको तीव्रता ४ देखि ५ थियो । टर्कीमा फेब्रुअरी ७ मा बिहान ८.५३ बजे अर्को भूकम्प गएको थियो । त्यसलगत्तै १२ बजेर ४१ मिनेटमा ५.४ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो ।

विश्वमा हरेक वर्ष २० हजार भूकम्प आउँछन्
संसारमा हरेक वर्ष धेरै भूकम्प आउँछन् तर तिनको तिव्रता कम हुन्छ । राष्ट्रिय भूकम्प सूचना केन्द्रले हरेक वर्ष करिब २० हजार भूकम्पको रेकर्ड राख्छ। यसमध्ये १०० भूकम्पले बढी क्षति पु¥याउने गरेका छन् । यो केहि सेकेन्ड सम्म रहन्छ। इतिहासमा सबैभन्दा लामो समयसम्म चल्ने भूकम्प सन् २००४ मा हिन्द महासागरमा गएको थियो । यो भूकम्प १० मिनेटसम्म चलेको थियो ।